Động thái mới của Mỹ khi khối Tây Phi ra “tối hậu thư” cho phe đảo chính ở Niger

Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken ngồi cạnh Tổng thống Niger Mohamed Bazoum tại hội nghị Mỹ - châu Phi diễn ra vào ngày 13/12/2022.
Động thái mới của Mỹ khi khối Tây Phi ra “tối hậu thư” cho phe đảo chính ở Niger


Mỹ tạm ngừng một số chương trình hỗ trợ có lợi cho chính phủ Niger, trước tình hình phức tạp ở quốc gia Tây Phi sau cuộc đảo chính quân sự, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken nói.

Ông Blinken mô tả đây là “biện pháp sơ bộ” được chính phủ Mỹ đưa ra và không ảnh hưởng đến toàn bộ tất cả các chương trình hỗ trợ, theo CNN.

“Điều quan trọng nhất là các chương trình hỗ trợ nhân đạo và lương thực vẫn sẽ được tiếp tục”, ông Blinken nói. “Chính phủ Mỹ vẫn sẽ tiếp tục các hoạt động ở Niger nếu khả thi, bao gồm các hoạt động ngoại giao và an ninh”.

“Động thái được Mỹ đưa ra nhằm tạo sự tương xứng với các bước đi của Cộng đồng Kinh tế Các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) và liên minh châu Phi”, ông Blinken nói thêm. “Chính phủ Mỹ sẽ tiếp tục đánh giá các chương trình hỗ trợ, hợp tác với Niger khi tình hình trên thực địa có các diễn biến tích cực phù hợp với mục tiêu và chính sách của Mỹ”.

Tuần trước, ECOWAS gồm 15 nước Tây Phi do Nigeria dẫn đầu, đã thông báo áp đặt các biện pháp trừng phạt kinh tế và đóng cửa biên giới với Niger. Hôm 4/8, các lãnh đạo quân sự ECOWAS đã kết thúc phiên họp tại Nigeria, nhất trí về kế hoạch can thiệp quân sự vào Niger nhưng không cho biết cụ thể thời gian diễn ra.


Người biểu tình ủng hộ chính quyền quân sự đổ ra đường hô khẩu hiệu phản đối sự hiện diện của Pháp ở Niger.

Thời hạn chót mà ECOWAS đưa ra để chính quyền quân sự ở Niger khôi phục quyền lực cho Tổng thống Mohamed Bazoum là vào ngày 6/8.

“Như chúng tôi đã nói rõ ngay từ đầu, sự hỗ trợ của Mỹ đối với Niger phụ thuộc vào quốc gia Tây Phi có thể duy trì chính phủ dân chủ và trật tự hiến pháp”, ông Blinken cho biết.

Ông Blinken không nêu cụ thể chương trình hỗ trợ nào bị tạm ngừng. Nhưng Mỹ đã tham gia huấn luyện binh sĩ Niger, cung cấp vật tư và trang thiết bị quân sự cho quốc gia Tây Phi với tổng trị giá hơn 500 triệu USD trong giai đoạn từ năm 2012 – 2021.

Gần đây, Mỹ thông báo rút bớt các nhân viên ngoại giao khỏi Niger nhưng vẫn mở cửa đại sứ quán. Khoảng 1.100 binh sĩ Mỹ đóng quân tại hai căn cứ không quân vẫn ở lại Niger.

---

Khối Tây Phi chuẩn bị phương án can thiệp quân sự ở Niger

Các lãnh đạo quân đội thuộc khối Tây Phi do Nigeria dẫn đầu đã tuyên bố sẵn sàng can thiệp quân sự ở Niger - quốc gia trải qua cuộc đảo chính quân sự vào tuần trước - và chỉ còn chờ quyết định ở cấp độ chính trị.


Các lãnh đạo quân sự của ECOWAS chụp ảnh khi kết thúc phiên họp ngày 4/8.

Lực lượng quân đội của hầu hết các nước thành viên Cộng đồng Kinh tế Các quốc gia Tây Phi (ECOWAS) đã đồng ý về giải pháp quân sự ở Niger, một quan chức của khối cho biết hôm 4/8.

ECOWAS tuần trước đã đưa ra cảnh báo mạnh mẽ, yêu cầu chính quyền quân sự ở Niger khôi phục quyền lực cho Tổng thống Mohamed Bazoum trước thời hạn chót vào ngày 6/8.

Cuộc họp của các lãnh đạo quân sự ECOWAS gần đây diễn ra mà không có sự tham gia của các lãnh đạo quân đội Mali, Burkina Faso, Chad và Guinea.

“Tất cả các yếu tố cần thiết cho một cuộc can thiệp quân sự đều đã được thảo luận, bao gồm chuẩn bị các nguồn lực cần thiết, cách thức và thời điểm triển khai lực lượng”, Abdel-Fatau Musah Abdel-Fatau Musah, Ủy viên phụ trách các vấn đề chính trị, hòa bình và an ninh của ECOWAS, cho biết.

Ông Musah nói các lãnh đạo quân sự đã thống nhất và chỉ còn chờ quyết định cuối cùng ở cấp độ chính trị (lãnh đạo các quốc gia liên quan). ECOWAS sẽ không thông báo trước thời điểm và địa điểm diễn ra cuộc tấn công đầu tiên.

“ECOWAS không chấp nhận đảo chính. Nền dân chủ là điều mà khối luôn ủng hộ và cam kết duy trì”, tướng Christopher Gwabin Musa, tham mưu trưởng quân đội Nigeria, nói với AP.

Hôm 3/8, ông Bazoum, Tổng thống Niger bị phế truất, đã lên tiếng đề nghị Mỹ can thiệp. Washington hiện có khoảng 1.000 binh sĩ, đóng quân tại hai căn cứ quân sự ở Niger với nhiệm vụ chính là chống khủng bố.

Mỹ hiện chưa có kế hoạch rút quân khỏi Niger và vẫn coi Tổng thống Bazoum là nhà lãnh đạo hợp pháp duy nhất.

Hôm 4/8, phát ngôn viên chính quyền quân sự Niger, Amadou Abdramane khẳng định quân đội nước này sẽ đáp trả mạnh mẽ nếu phương Tây và ECOWAS can thiệp quân sự. “Tất cả các hành động gây hấn hoặc can thiệp nhằm vào Niger sẽ bị đáp trả ngay lập tức”, ông Abramane nói.

Trong một tuyên bố vào đầu tuần này, Burkina Faso và Mali phản đối ECOWAS can thiệp quân sự, nói rằng một cuộc tấn công nhằm vào Niger đồng nghĩa là tấn công hai quốc gia này.

---

Nguồn: Động thái mới của Mỹ khi khối Tây Phi ra “tối hậu thư” cho phe đảo chính ở Niger