Nữ nghiên cứu sinh gốc Việt 'vô tình' tạo ra pin sạc bền tới 400 năm

Mya Le Thai hiện là nhà khoa học chính tại Tập đoàn Enevate - ẢNH: Đại học California Irvine

Nữ nghiên cứu sinh gốc Việt 'vô tình' tạo ra pin sạc bền tới 400 năm


Từ một thử nghiệm ngoài dự kiến, nữ nghiên cứu sinh gốc Việt Mya Le Thai góp phần mở ra triển vọng phát triển pin sạc siêu bền.

Câu nói nổi tiếng của triết gia La Mã cổ đại Seneca rằng "May mắn đến khi sự chuẩn bị gặp cơ hội" đã được chứng minh trong thành công mà tiến sĩ Mya Le Thai đạt được. Cách nay 10 năm, cựu nữ sinh Trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (TP.Đà Nẵng) này đã có một phát hiện đột phá có thể dẫn đến việc chế tạo pin sạc với tuổi thọ lên đến 400 năm. Phát hiện được Mya Le Thai thực hiện khi đang là nghiên cứu sinh tiến sĩ tại Đại học California Irvine (UCI, Mỹ), mở ra tương lai các thiết bị như laptop, smartphone và ô tô sẽ bền hơn, đồng thời giúp giảm thiểu lượng pin lithium-ion thải ra môi trường.

Mọi thứ bắt đầu khi nhóm nghiên cứu tại UCI thử nghiệm với dây nano để sử dụng trong pin, nhưng họ phát hiện những sợi dây này dễ bị đứt và nứt sau nhiều chu kỳ sạc. Một chu kỳ sạc là quá trình pin chuyển từ trạng thái đầy đến cạn kiệt và quay lại trạng thái đầy. Tuy nhiên, một ngày nọ, Mya Le Thai đã nảy ra ý tưởng phủ một lớp mangan dioxide và gel điện phân lên dây nano vàng.

Mya Le Thai

Mya Le Thai

Reginald Penner, chủ nhiệm Khoa Hóa học tại UCI, cho biết: "Chúng tôi đã rất ngạc nhiên khi thấy rằng những gel tụ điện này có thể hoạt động tới 10.000 chu kỳ mà vẫn giữ được hiệu suất. Vài ngày sau, cô ấy quay lại và thông báo rằng nó đã hoạt động được 30.000 chu kỳ".

Bước đột phá cho pin sạc tương lai

Đây là phát hiện gây bất ngờ ở thời điểm công bố, bởi pin laptop trung bình chỉ có tuổi thọ từ 300 đến 500 chu kỳ. Pin nano tại UCI thậm chí trải qua 200.000 chu kỳ chỉ trong ba tháng thử nghiệm liên tục, tương đương với việc kéo dài tuổi thọ pin laptop lên tới 400 năm.

Mya Le Thai đã thử nghiệm với lớp gel mỏng và phát hiện nó giúp duy trì hiệu suất trong hàng trăm nghìn chu kỳ sạc/xả. Penner cho rằng đây là "điều thật điên rồ, vì những pin thông thường thường hỏng sau 5.000 đến 7.000 chu kỳ", đồng thời nhấn mạnh nếu phát hiện này được chứng minh đúng trong mọi trường hợp, đây sẽ là một bước tiến lớn cho cộng đồng nghiên cứu.

Mya Le Thai

Sau phát hiện này, Mya Le Thai đã nhận bằng tiến sĩ và hiện là nhà khoa học chính tại Tập đoàn Enevate (Mỹ), nơi cô tiếp tục phát triển công nghệ pin tiên tiến cho phương tiện giao thông điện hóa. Đây là một công ty công nghệ cao của Mỹ chuyên nghiên cứu, phát triển và cấp phép bản quyền (licensing) công nghệ pin lithium-ion tiên tiến.

Cô cũng đã nộp đơn xin cấp bằng sáng chế cho nhiều phát minh khác, trong đó có bằng sáng chế cho công nghệ "Các tế bào có thiết bị chặn để trì hoãn sự lan truyền nhiệt".

Mặc dù phát hiện về pin dây nano vẫn chỉ là một bằng chứng khả thi trong phòng thí nghiệm và chưa trở thành sản phẩm thương mại, nhưng phát hiện của Mya Le Thai đã mở ra nhiều triển vọng cho tương lai. Các dây nano vàng hiện tại có chi phí sản xuất cao và các nhà nghiên cứu đang tìm kiếm các chất thay thế rẻ hơn như niken để đưa công nghệ này vào ứng dụng thực tế.

Mya Le Thai

---

Tiến sĩ Mya Le Thai (tên tiếng Việt: Lê Thị Trà My) là một nhà khoa học người Mỹ gốc Việt nổi tiếng thế giới với phát minh đột phá về công nghệ pin nano có tuổi thọ lên đến 400 năm.
Tiểu sử và học vấn

• Quê quán - Học tập: Cô sinh ra tại Việt Nam, từng theo học tại trường THPT chuyên Lê Quý Đôn (TP. Đà Nẵng). Sau đó, cô sang Mỹ du học, học cử nhân công nghệ nano tại Đại học UCLA và nhận bằng Tiến sĩ tại Đại học California, Irvine (UCI).

Phát minh đột phá về pin 400 năm tuổi

• Thời gian công bố: Năm 2016 (khi còn là nghiên cứu sinh tại UCI).

• Cơ chế sáng chế: Trong quá trình thử nghiệm dây nano (vốn rất dễ nứt vỡ sau nhiều lần sạc), Mya Le Thai đã tình cờ phát hiện ra việc phủ một lớp mangan dioxide và gel điện phân lên các dây nano vàng.

• Hiệu suất: Pin có thể chịu được tới hàng trăm nghìn chu kỳ sạc (lên đến 200.000 lần) mà không bị mất dung lượng hay hư hỏng, mở ra tiềm năng kéo dài tuổi thọ pin thiết bị điện tử, laptop, điện thoại và xe điện lên đến 400 năm.

• Tình trạng: Công nghệ này hiện vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu và thử nghiệm phòng thí nghiệm (do chi phí làm dây nano vàng còn cao).

Sự nghiệp hiện tại

• Cô từng làm việc tại Intel và hiện là nhà khoa học chính tại Tập đoàn Enevate (Mỹ) – công ty chuyên phát triển công nghệ pin lithium-ion tiên tiến cho xe điện.

---

‘Kỳ tích’ pin 400 năm tuổi của nữ tiến sĩ gốc Việt

Nguồn: Nữ nghiên cứu sinh gốc Việt 'vô tình' tạo ra pin sạc bền tới 400 năm