.Bài viết KTĐN
Cô tôi
“Có tích được nước trong mùa lũ thì mới đủ nước cho mùa cạn. Nếu mùa lũ hạ thấp mực nước quá hoặc vận hành không hợp lý, mùa cạn đến ngay sau đó sẽ hoàn toàn thiếu nước”,
Ngày 21.11.2025, ngay sau đợt mưa lũ lịch sử ở miền Trung, Ban Bí thư đã ban hành Kết luận 213, yêu cầu trong năm 2026 điều chỉnh các quy trình vận hành liên hồ, đơn hồ chứa thủy điện, thủy lợi, ưu tiên dành dung tích hữu ích của hồ để cắt lũ cho hạ du.
Sửa quy trình, ưu tiên cắt lũ cho hạ du
Cục Quản lý Tài nguyên nước (Bộ Nông nghiệp - Môi trường) là đơn vị chủ trì việc sửa đổi 11 quy trình liên hồ chứa trên 11 hệ thống sông lớn hiện có. Theo ông Ngô Mạnh Hà, Phó cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước, các quy trình được sửa đổi lần này đã tính toán hạ mực nước đón lũ của các hồ xuống mức thấp hơn so với hiện nay, tăng dung tích phòng lũ.
Tới nay, Bộ Nông nghiệp - Môi trường đã trình Chính phủ 11/11 quy trình vận hành liên hồ chứa sửa đổi, chờ phê duyệt. “Quá trình sửa đổi ý kiến vẫn rất khác nhau. Chủ hồ thì muốn giữ mực nước cao, địa phương thì muốn hạ sâu mực nước. Còn phía bộ, phải tính toán cân đối ở ngưỡng phù hợp cho cả mùa lũ và mùa cạn”, ông Hà nói.
Ông Hà thừa nhận, việc cân đối yêu cầu phòng chống lũ và bảo đảm cấp nước dân sinh cho hạ du trong mùa cạn là “bài toán rất khó khăn”. Mùa lũ yêu cầu dung tích phòng lũ lớn, nhưng mùa cạn lại yêu cầu bảo đảm đủ nước và đặc biệt là không được thiếu điện trong mọi tình huống.
“Có tích được nước trong mùa lũ thì mới đủ nước cho mùa cạn. Nếu mùa lũ hạ thấp mực nước quá hoặc vận hành không hợp lý, mùa cạn đến ngay sau đó sẽ hoàn toàn thiếu nước”, ông Hà nói, dẫn chứng như lưu vực sông Hồng, yêu cầu nước cho 500.000 ha sản xuất nông nghiệp và 24 triệu người dân trong mùa cạn là rất quan trọng; hay như lưu vực sông Ba, sông Hinh, ở dưới có hệ thống đập Đồng Cam yêu cầu lượng nước rất lớn cho toàn bộ đồng bằng Tuy Hòa…
Để việc vận hành hồ chứa linh hoạt, hợp lý, ông Hà cho biết, các quy trình sửa đổi đã bổ sung thẩm quyền quyết định vận hành hồ chứa trong các tình huống bất thường. Theo đó, khi có dự báo, cảnh báo mưa lũ, chủ tịch UBND tỉnh có quyền cho chủ hồ hạ mực nước sớm, thậm chí hạ tới mực nước chết để chủ động đón lũ. Trường hợp hạ lưu ngập, chủ tịch tỉnh có quyền lệnh đóng cửa xả để giữ nước lại hồ, chấp nhận dâng nước hồ cao hơn bình thường nhưng nằm trong giới hạn an toàn đập.
Ông Hà phân tích, trước đây chủ hồ được chủ động tích nước, họ sẽ tích rất nhanh. Đến khi có mưa lũ lịch sử muộn vào đúng giai đoạn tích nước như đợt mưa lũ miền Trung 2025, hồ không còn dung tích cắt lũ.
Ông Ngô Mạnh Hà, Phó cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước, Bộ Nông nghiệp - Môi trường, trao đổi về việc sửa các quy trình vận hành liên hồ chứa.
“Có tích được nước trong mùa lũ thì mới đủ nước cho mùa cạn. Nếu mùa lũ hạ thấp mực nước quá hoặc vận hành không hợp lý, mùa cạn đến ngay sau đó sẽ hoàn toàn thiếu nước”, ông Hà nói, dẫn chứng như lưu vực sông Hồng, yêu cầu nước cho 500.000 ha sản xuất nông nghiệp và 24 triệu người dân trong mùa cạn là rất quan trọng; hay như lưu vực sông Ba, sông Hinh, ở dưới có hệ thống đập Đồng Cam yêu cầu lượng nước rất lớn cho toàn bộ đồng bằng Tuy Hòa…
Để việc vận hành hồ chứa linh hoạt, hợp lý, ông Hà cho biết, các quy trình sửa đổi đã bổ sung thẩm quyền quyết định vận hành hồ chứa trong các tình huống bất thường. Theo đó, khi có dự báo, cảnh báo mưa lũ, chủ tịch UBND tỉnh có quyền cho chủ hồ hạ mực nước sớm, thậm chí hạ tới mực nước chết để chủ động đón lũ. Trường hợp hạ lưu ngập, chủ tịch tỉnh có quyền lệnh đóng cửa xả để giữ nước lại hồ, chấp nhận dâng nước hồ cao hơn bình thường nhưng nằm trong giới hạn an toàn đập.
Ông Hà phân tích, trước đây chủ hồ được chủ động tích nước, họ sẽ tích rất nhanh. Đến khi có mưa lũ lịch sử muộn vào đúng giai đoạn tích nước như đợt mưa lũ miền Trung 2025, hồ không còn dung tích cắt lũ.
Ông Ngô Mạnh Hà, Phó cục trưởng Cục Quản lý tài nguyên nước, Bộ Nông nghiệp - Môi trường, trao đổi về việc sửa các quy trình vận hành liên hồ chứa.
Trong trong quy trình mới, chủ tịch tỉnh sẽ quyết định cho tích nước đến ngưỡng nào dựa trên nhận định thời tiết. "Việc chủ hồ được chủ động tích nước có thể xảy ra xung đột lợi ích kinh tế. Họ muốn tích nước phát điện nên không muốn xả sớm. Trong lần sửa quy trình liên hồ lần này nhất quán, tất cả thẩm quyền giao trưởng ban chỉ đạo phòng thủ khu vực - chủ tịch tỉnh quyết định", ông Hà nói.
Bài toán “cân não” của chủ tịch tỉnh
Tuy nhiên, việc trao toàn bộ thẩm quyền quyết định xả lũ cho chủ tịch UBND cấp tỉnh cũng đòi hỏi phải có dự báo và dữ liệu chính xác giúp chủ tịch tỉnh ra quyết định.
Theo GS-TS Nguyễn Quốc Dũng, Chủ tịch Hội Đập lớn và phát triển nguồn nước, hiện chủ tịch tỉnh chưa có chuyên gia tư vấn sâu để tự tin ra lệnh xả lũ sớm. Ông Dũng đề xuất cho phép địa phương thuê các đơn vị tư vấn, chuyên gia chuyên môn cao. "Họ sẽ sử dụng dữ liệu lưu vực, địa hình và mô hình toán để tính toán kịch bản lũ. Khi đó, chủ tịch tỉnh có đủ căn cứ khoa học, sự tự tin để ra lệnh vận hành chính xác", ông Dũng nói.
Cạnh đó, ông Dũng cho rằng, phải tăng cường năng lực dự báo khí tượng thủy văn phục vụ vận hành hồ chứa. Cơ quan khí tượng thủy văn có trách nhiệm cung cấp (trực tiếp và theo thời gian thực) dữ liệu dự báo mưa trong khu vực cho cơ quan ra quyết định vận hành hồ chứa, liên hồ chứa.
GS-TS Nguyễn Quốc Dũng, Chủ tịch Hội Đập lớn và phát triển nguồn nước, cho rằng, địa phương nên có thể thuê các đơn vị tư vấn chuyên môn cao, đưa ra các dự báo chính xác dựa trên tính toán dữ liệu, giúp ra quyết định chính xác - ẢNH: PHAN HẬU
Bài toán “cân não” của chủ tịch tỉnh
Tuy nhiên, việc trao toàn bộ thẩm quyền quyết định xả lũ cho chủ tịch UBND cấp tỉnh cũng đòi hỏi phải có dự báo và dữ liệu chính xác giúp chủ tịch tỉnh ra quyết định.
Theo GS-TS Nguyễn Quốc Dũng, Chủ tịch Hội Đập lớn và phát triển nguồn nước, hiện chủ tịch tỉnh chưa có chuyên gia tư vấn sâu để tự tin ra lệnh xả lũ sớm. Ông Dũng đề xuất cho phép địa phương thuê các đơn vị tư vấn, chuyên gia chuyên môn cao. "Họ sẽ sử dụng dữ liệu lưu vực, địa hình và mô hình toán để tính toán kịch bản lũ. Khi đó, chủ tịch tỉnh có đủ căn cứ khoa học, sự tự tin để ra lệnh vận hành chính xác", ông Dũng nói.
Cạnh đó, ông Dũng cho rằng, phải tăng cường năng lực dự báo khí tượng thủy văn phục vụ vận hành hồ chứa. Cơ quan khí tượng thủy văn có trách nhiệm cung cấp (trực tiếp và theo thời gian thực) dữ liệu dự báo mưa trong khu vực cho cơ quan ra quyết định vận hành hồ chứa, liên hồ chứa.
Bộ Công thương cũng chỉ ra, bản đồ ngập lụt hạ du của đập và hồ chứa nước chưa được xây dựng hoặc đã xây dựng nhưng chưa phù hợp để làm cơ sở xác định phạm vi và mức độ ngập của vùng hạ du đập. Việc này gây khó khăn trong chỉ đạo, điều hành ứng phó khi hồ xả nước theo quy trình, xả lũ trong tình huống khẩn cấp hoặc vỡ đập. Do đó, bộ này cho rằng, cần khẩn trương xây dựng, phê duyệt bản đồ ngập lụt hạ du của đập và hồ chứa nước mới có thể triển khai công tác ứng phó tình huống thiên tai khẩn cấp như đợt mưa lũ cuối năm 2025.
Dù vậy, việc này cũng mới giúp giải quyết một phần của xung đột lợi ích. Mục tiêu của các nhà máy thủy điện là phát điện, không phải là chống lũ. Nhiệm vụ cắt, giảm lũ cho hạ du của các hồ chứa chỉ được giao cho các hồ chứa thủy điện tại các quy trình vận hành liên hồ, dù trong thiết kế ban đầu không hề có - như thủy điện sông Ba Hạ. Trong vận hành liên hồ chứa, nhà máy thủy điện buộc xả nước sớm hoặc phải dành dung tích phòng lũ lớn hơn sẽ mất đi lượng nước phát điện, làm sụt giảm doanh thu.
Về nguyên tắc, khi Nhà nước yêu cầu ưu tiên dung tích phòng lũ vượt thiết kế thì phải hỗ trợ phần thiệt hại kinh tế cho chủ hồ, giống như "mua lại" dung tích để phục vụ an toàn cộng đồng. Phó cục trưởng Ngô Mạnh Hà thừa nhận, nếu không có cơ chế không có cơ chế bù đắp thỏa đáng, các chủ hồ thủy điện khó có động lực chủ động hy sinh sản lượng điện vì mục tiêu phòng lũ.
Bộ Nông nghiệp - Môi trường cũng đang đề xuất với Bộ Tài chính nghiên cứu cơ chế trưng dụng dung tích này với cơ chế tài chính đồng bộ hơn như điều chỉnh thuế tài nguyên, phí dịch vụ môi trường rừng để bù đắp thỏa đáng cho các chủ hồ thủy điện khi thực hiện nhiệm vụ giảm lũ.
Rà soát hạ tầng, cập nhật dữ liệu lũ lịch sử
Tuy nhiên, theo Phó cục trưởng Ngô Mạnh Hà, các quy trình dù linh hoạt và việc vận hành hợp lý cũng chỉ có thể nâng cao hiệu quả giảm lũ hạ du, giảm thiểu nguy cơ hạn hán mùa cạn, chứ không thể trông đợi quy trình xử lý được tất cả.
“Quy trình chỉ là một giải pháp phi công trình và đóng góp chừng 10 - 20% hiệu quả phòng chống lũ”, ông Hà nói. "Như đợt lũ tại miền Trung tháng 11.2025, tổng lượng lũ đổ về hồ sông Ba Hạ ước tính 3 tỉ m3 thì không thể chứa hết được”.
Việc cập nhật dữ liệu lũ lịch sử trong các kịch bản ứng phó, kiểm soát tình trạng lấn chiếm hành lang thoát lũ... được coi là giải pháp cần thực hiện đồng bộ với sửa quy trình nhằm giảm thiệt hại do mưa lũ lịch sử gây ra - ẢNH: HỮU TÚ
Dù vậy, việc này cũng mới giúp giải quyết một phần của xung đột lợi ích. Mục tiêu của các nhà máy thủy điện là phát điện, không phải là chống lũ. Nhiệm vụ cắt, giảm lũ cho hạ du của các hồ chứa chỉ được giao cho các hồ chứa thủy điện tại các quy trình vận hành liên hồ, dù trong thiết kế ban đầu không hề có - như thủy điện sông Ba Hạ. Trong vận hành liên hồ chứa, nhà máy thủy điện buộc xả nước sớm hoặc phải dành dung tích phòng lũ lớn hơn sẽ mất đi lượng nước phát điện, làm sụt giảm doanh thu.
Về nguyên tắc, khi Nhà nước yêu cầu ưu tiên dung tích phòng lũ vượt thiết kế thì phải hỗ trợ phần thiệt hại kinh tế cho chủ hồ, giống như "mua lại" dung tích để phục vụ an toàn cộng đồng. Phó cục trưởng Ngô Mạnh Hà thừa nhận, nếu không có cơ chế không có cơ chế bù đắp thỏa đáng, các chủ hồ thủy điện khó có động lực chủ động hy sinh sản lượng điện vì mục tiêu phòng lũ.
Bộ Nông nghiệp - Môi trường cũng đang đề xuất với Bộ Tài chính nghiên cứu cơ chế trưng dụng dung tích này với cơ chế tài chính đồng bộ hơn như điều chỉnh thuế tài nguyên, phí dịch vụ môi trường rừng để bù đắp thỏa đáng cho các chủ hồ thủy điện khi thực hiện nhiệm vụ giảm lũ.
Rà soát hạ tầng, cập nhật dữ liệu lũ lịch sử
Tuy nhiên, theo Phó cục trưởng Ngô Mạnh Hà, các quy trình dù linh hoạt và việc vận hành hợp lý cũng chỉ có thể nâng cao hiệu quả giảm lũ hạ du, giảm thiểu nguy cơ hạn hán mùa cạn, chứ không thể trông đợi quy trình xử lý được tất cả.
“Quy trình chỉ là một giải pháp phi công trình và đóng góp chừng 10 - 20% hiệu quả phòng chống lũ”, ông Hà nói. "Như đợt lũ tại miền Trung tháng 11.2025, tổng lượng lũ đổ về hồ sông Ba Hạ ước tính 3 tỉ m3 thì không thể chứa hết được”.
Ông Ngô Mạnh Hà phân tích, nếu hồ cắt lũ tốt nhưng hạ lưu không thoát được nước thì vẫn ngập. Trong đợt lũ lịch sử miền Trung tháng 11.2025, vấn đề không chỉ nằm ở lũ lịch sử và trái quy luật mà còn do hạ tầng thoát lũ phía hạ du bị lấn chiếm. "Quy trình vận hanh không thay thế các giải pháp công trình, phi công trình khác", ông Hà nhấn mạnh.
Bộ Công thương cũng cho hay, đợt mưa lũ vượt mức lịch sử năm 2025 tại miền Trung xảy ra hiện tượng ngập ứng kéo dài ở hạ du kể cả sau khi thượng nguồn không còn xả lũ. Điều này cho thấy nguyên nhân chủ yếu là hành lang thoát lũ ra cửa biển bị co hẹp do việc xây dựng các công trình dân dụng nằm trong bãi sông cũng như các công trình giao thông có khẩu độ chưa phù hợp, không đáp ứng được khả năng thoát lũ. Đặc biệt, hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt theo trục Bắc - Nam như "đê chắn nước" làm thay đổi dòng chảy, cản trở nước thoát ra biển.
Để tránh hậu quả nặng nề lặp lại, ông Ngô Mạnh Hà cho rằng, ngoài quy trình vận hành hồ chứa, các bộ, ngành, địa phương cần triển khai đồng bộ các giải pháp, bao gồm xây dựng, nâng cấp hệ thống phòng, chống thiên tai, thủy lợi, thủy điện, cấp nước, quy hoạch đô thị... "Vấn đề mấu chốt là các địa phương cần phải rà soát lại quy hoạch hạ tầng giao thông, đô thị và đặc biệt là kiểm soát tình trạng lấn chiếm hành lang thoát lũ", ông Hà nhấn mạnh.
GS-TS Nguyễn Quốc Dũng thì kiến nghị cần lập đoàn chuyên gia có kinh nghiệm để rà soát, nhận diện hồ chứa có rủi ro cao. Đặc biệt là phải cập nhật dữ liệu lũ lịch sử, mưa lũ cực đoan, cơ sở hạ tầng để kiến nghị các vấn đề cần thiết nâng cao hiệu quả vận hành, bảo đảm an toàn đập và an toàn hạ du.
Còn TS Hà Ngọc Tuấn, đại diện Liên danh Kyushu - Weatherplus, cho biết, từ kinh nghiệm 30 năm của Nhật Bản, Kyushu - Weatherplus phát triển thành công hệ thống hỗ trợ vận hành hồ chứa HNT kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data). Hệ thống có khả năng dự báo mưa trước 72 giờ và lưu lượng nước về hồ trước 24 giờ.
Thực tế tại cơn bão Wipha (tháng 7.2025), HNT cảnh báo trước đỉnh lũ 30 giờ, mô phỏng kịch bản đỉnh 7.300 m3/s. Nhờ đó, thủy điện Hủa Na (Nghệ An) quyết định giữ lại 45% lượng nước, gián tiếp "giải cứu" thủy điện Nậm Nơn ở hạ du khỏi nguy cơ ngập khi nước lũ chỉ còn cách nhà máy vài chục cm.
Từ thực tiễn triển khai HNT và tham khảo bài học kinh nghiệm của Nhật Bản, ông Tuấn kiến nghị, VN cần ưu tiên đầu tư dữ liệu quan trắc thời gian thực qua IoT, ứng dụng AI và các mô hình dự báo số trị thời tiết toàn cầu giúp nâng cao độ chính xác trong dự báo lượng nước về hồ, giúp việc ra quyết định xả lũ chính xác, giảm thiệt hại cho hạ du.
Nguy cơ thiếu nước các tháng cuối năm
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia dự báo, El Nino sẽ tiếp tục duy trì và có xu hướng mạnh dần lên và xác suất El Nino đạt mạnh đến rất mạnh khoảng 90% trong thời kỳ tháng 8 - 10.2026 và tăng lên 95% trong thời kỳ tháng 11.2026 - 1.2027.
Đặc biệt, giai đoạn tháng 10 - 12.2026 có khả năng El Nino đạt cường độ rất mạnh, với xác suất lên tới 81%. Nhiều khả năng đây sẽ là "siêu El Nino" mạnh nhất trong lịch sử.
Dự báo từ tháng 8 - 10, tổng lựa mưa trên cả nước phổ biến ở mức thấp hơn 5 - 15% so với trung bình nhiều năm. Riêng một số nơi trung du vùng núi Bắc bộ và Nam bộ có tổng lượng mưa cao hơn 5 - 15 % so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.
Từ tháng 11 đến 1.2027, tổng lượng mưa khu vực Bắc bộ, Thanh Hóa đến Hà Tĩnh cao hơn 10 - 20 % so với trung bình nhiều năm, riêng vùng núi Bắc bộ có nơi cao hơn 30% so với trung bình nhiều năm cùng kỳ.
Ngược lại, từ Quảng Trị đến Đà Nẵng có tổng lượng mưa thấp hơn từ 10 - 25% so với trung bình nhiều năm. Từ Quảng Ngãi đến Lâm Đồng và Nam bộ có tổng lượng mưa thấp hơn từ 25 - 50 % so với trung bình nhiều năm.
Theo các chuyên gia, việc thiếu nước vào các tháng cuối năm đặt ra bài toán "cân não" đối với các địa phương trong việc tích nước cho mùa cạn phục vụ tưới tiêu nông nghiệp và phát điện.
Nếu các hồ thủy điện không tích đủ nước từ đầu tháng 9 năm nay thì sang tháng 2 - 3 năm sau sẽ thiếu nước, nguy cơ thiếu điện. Nhưng nếu tích nước mà lũ về đột ngột (như bão Yagi năm 2024) thì lại rất nguy hiểm.
Do đó, việc vận hành hồ chứa phải tính toán làm sao vừa đảm bảo khả năng tích nước, vừa đảm bảo dung tích dự phòng chống lũ để kịp thời ứng xử khi có hiện tượng lũ bất ngờ, dị thường.
Nguồn: “Có tích được nước trong mùa lũ thì mới đủ nước cho mùa cạn. Nếu mùa lũ hạ thấp mực nước quá hoặc vận hành không hợp lý, mùa cạn đến ngay sau đó sẽ hoàn toàn thiếu nước” ,
Bộ Công thương cũng cho hay, đợt mưa lũ vượt mức lịch sử năm 2025 tại miền Trung xảy ra hiện tượng ngập ứng kéo dài ở hạ du kể cả sau khi thượng nguồn không còn xả lũ. Điều này cho thấy nguyên nhân chủ yếu là hành lang thoát lũ ra cửa biển bị co hẹp do việc xây dựng các công trình dân dụng nằm trong bãi sông cũng như các công trình giao thông có khẩu độ chưa phù hợp, không đáp ứng được khả năng thoát lũ. Đặc biệt, hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt theo trục Bắc - Nam như "đê chắn nước" làm thay đổi dòng chảy, cản trở nước thoát ra biển.
Để tránh hậu quả nặng nề lặp lại, ông Ngô Mạnh Hà cho rằng, ngoài quy trình vận hành hồ chứa, các bộ, ngành, địa phương cần triển khai đồng bộ các giải pháp, bao gồm xây dựng, nâng cấp hệ thống phòng, chống thiên tai, thủy lợi, thủy điện, cấp nước, quy hoạch đô thị... "Vấn đề mấu chốt là các địa phương cần phải rà soát lại quy hoạch hạ tầng giao thông, đô thị và đặc biệt là kiểm soát tình trạng lấn chiếm hành lang thoát lũ", ông Hà nhấn mạnh.
GS-TS Nguyễn Quốc Dũng thì kiến nghị cần lập đoàn chuyên gia có kinh nghiệm để rà soát, nhận diện hồ chứa có rủi ro cao. Đặc biệt là phải cập nhật dữ liệu lũ lịch sử, mưa lũ cực đoan, cơ sở hạ tầng để kiến nghị các vấn đề cần thiết nâng cao hiệu quả vận hành, bảo đảm an toàn đập và an toàn hạ du.
Còn TS Hà Ngọc Tuấn, đại diện Liên danh Kyushu - Weatherplus, cho biết, từ kinh nghiệm 30 năm của Nhật Bản, Kyushu - Weatherplus phát triển thành công hệ thống hỗ trợ vận hành hồ chứa HNT kết hợp trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data). Hệ thống có khả năng dự báo mưa trước 72 giờ và lưu lượng nước về hồ trước 24 giờ.
Thực tế tại cơn bão Wipha (tháng 7.2025), HNT cảnh báo trước đỉnh lũ 30 giờ, mô phỏng kịch bản đỉnh 7.300 m3/s. Nhờ đó, thủy điện Hủa Na (Nghệ An) quyết định giữ lại 45% lượng nước, gián tiếp "giải cứu" thủy điện Nậm Nơn ở hạ du khỏi nguy cơ ngập khi nước lũ chỉ còn cách nhà máy vài chục cm.
Từ thực tiễn triển khai HNT và tham khảo bài học kinh nghiệm của Nhật Bản, ông Tuấn kiến nghị, VN cần ưu tiên đầu tư dữ liệu quan trắc thời gian thực qua IoT, ứng dụng AI và các mô hình dự báo số trị thời tiết toàn cầu giúp nâng cao độ chính xác trong dự báo lượng nước về hồ, giúp việc ra quyết định xả lũ chính xác, giảm thiệt hại cho hạ du.
Nguy cơ thiếu nước các tháng cuối năm
Trung tâm Dự báo khí tượng thủy văn quốc gia dự báo, El Nino sẽ tiếp tục duy trì và có xu hướng mạnh dần lên và xác suất El Nino đạt mạnh đến rất mạnh khoảng 90% trong thời kỳ tháng 8 - 10.2026 và tăng lên 95% trong thời kỳ tháng 11.2026 - 1.2027.
Đặc biệt, giai đoạn tháng 10 - 12.2026 có khả năng El Nino đạt cường độ rất mạnh, với xác suất lên tới 81%. Nhiều khả năng đây sẽ là "siêu El Nino" mạnh nhất trong lịch sử.
Dự báo từ tháng 8 - 10, tổng lựa mưa trên cả nước phổ biến ở mức thấp hơn 5 - 15% so với trung bình nhiều năm. Riêng một số nơi trung du vùng núi Bắc bộ và Nam bộ có tổng lượng mưa cao hơn 5 - 15 % so với trung bình nhiều năm cùng thời kỳ.
Từ tháng 11 đến 1.2027, tổng lượng mưa khu vực Bắc bộ, Thanh Hóa đến Hà Tĩnh cao hơn 10 - 20 % so với trung bình nhiều năm, riêng vùng núi Bắc bộ có nơi cao hơn 30% so với trung bình nhiều năm cùng kỳ.
Ngược lại, từ Quảng Trị đến Đà Nẵng có tổng lượng mưa thấp hơn từ 10 - 25% so với trung bình nhiều năm. Từ Quảng Ngãi đến Lâm Đồng và Nam bộ có tổng lượng mưa thấp hơn từ 25 - 50 % so với trung bình nhiều năm.
Theo các chuyên gia, việc thiếu nước vào các tháng cuối năm đặt ra bài toán "cân não" đối với các địa phương trong việc tích nước cho mùa cạn phục vụ tưới tiêu nông nghiệp và phát điện.
Nếu các hồ thủy điện không tích đủ nước từ đầu tháng 9 năm nay thì sang tháng 2 - 3 năm sau sẽ thiếu nước, nguy cơ thiếu điện. Nhưng nếu tích nước mà lũ về đột ngột (như bão Yagi năm 2024) thì lại rất nguy hiểm.
Do đó, việc vận hành hồ chứa phải tính toán làm sao vừa đảm bảo khả năng tích nước, vừa đảm bảo dung tích dự phòng chống lũ để kịp thời ứng xử khi có hiện tượng lũ bất ngờ, dị thường.
Nguồn: “Có tích được nước trong mùa lũ thì mới đủ nước cho mùa cạn. Nếu mùa lũ hạ thấp mực nước quá hoặc vận hành không hợp lý, mùa cạn đến ngay sau đó sẽ hoàn toàn thiếu nước” ,
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Những người bạn