.Bài viết KTĐN
Cô tôi
Nhớ lời cha nghèo dạy, 8 con ở Đà Nẵng học thành tài, có người là phó giáo sư
Ngay cả khi thiếu trước hụt sau, bữa no bữa đói, người cha nghèo vẫn khích lệ các con cố gắng học hành bởi với họ, chỉ có tri thức mới giúp thay đổi cuộc đời.
Ký ức về năm tháng đói nghèo
Tám người con (3 trai, 5 gái) là niềm tự hào lớn nhất trong cuộc đời của vợ chồng ông Phan Lồng (87 tuổi) và bà Nguyễn Thị Hoa (75 tuổi, quê Quảng Nam, nay thuộc xã Quế Sơn Trung, TP Đà Nẵng).
Vượt qua những năm tháng nghèo khó, có thời điểm bữa cơm trắng cũng là điều xa xỉ, vợ chồng ông Lồng vẫn vững tin có học vấn mới có thể thay đổi số phận.
Họ đã nuôi dưỡng 8 người con trưởng thành, trong đó có 6 người theo học Đại học Bách khoa, 1 người theo học Đại học Khoa học Tự nhiên và 1 người theo học Đại học Công nghệ Thông tin - Đại học Quốc gia TPHCM.
Con trai lớn của ông tốt nghiệp Đại học Bách khoa Đà Nẵng, có 2 bằng thạc sĩ của trường Đại học Bách khoa TPHCM, 1 bằng tiến sĩ ở Thụy Điển và 1 khóa đào tạo sau tiến sĩ tại Anh.
Con trai kế tiếp tốt nghiệp Đại học Bách khoa TPHCM, sau đó lấy bằng thạc sĩ tại ngôi trường này và giành 1 bằng tiến sĩ tại Hàn Quốc, hiện là phó giáo sư.
Những người con còn lại nối gót các anh, tốt nghiệp thạc sĩ, cử nhân, kỹ sư. Riêng em út giành 2 tấm bằng thạc sĩ tại Pháp.
Đối với đại gia đình ông Lồng, năm tháng đã qua là một hành trình dài đầy thử thách.
Chị Phan Kiều Trinh (SN 1986, con gái thứ 5 của ông Lồng) cho hay, để nuôi được 8 người con khôn lớn, bố mẹ chị xoay sở đủ nghề. Bố chị khi thì bán thuốc Tây dạo, khi tiêm vật nuôi thuê, lúc lại vào rừng chặt củi. Mẹ chị vừa chăm sóc đàn con, vừa gánh củi xuống chợ bán, thi thoảng xin việc làm thuê, làm mướn kiếm thêm.
Cố gắng là vậy nhưng cuộc sống gia đình vẫn khó khăn, những bữa cơm độn khoai, sắn nhiều hơn cơm trắng. Gia đình đông con sống trong căn nhà gạch cũ kỹ với những mảng tường chắp vá.
“Năm tháng ấy, nhà tôi nghèo đến tận cùng, nghèo đến mức bữa cơm không đủ no, trẻ con lớn lên trong cơn đói và tiếng thở dài của người lớn”, chị Trinh kể.
Trong tình cảnh túng thiếu và đói nghèo ấy, bố mẹ chị vẫn khích lệ các con cố gắng học hành bởi với họ, chỉ tri thức mới giúp thay đổi cuộc đời.
Vợ chồng ông Lồng đặt tên con trai cả là “Học” như muốn gửi gắm niềm hy vọng vào tương lai. Cái tên sau này đã gắn liền với vận mệnh của cuộc đời anh, “học nữa học mãi” không chỉ để gây dựng sự nghiệp cho mình mà còn để làm tấm gương cho các em noi theo.
Lời dạy của cha
Chị Trinh kể, tuổi thơ của 8 anh chị em luôn văng vẳng câu nói của cha: “Rồi sẽ có ngày mọi thứ đổi thay và các con nhất định phải học”.
“Cha tôi rất nghiêm khắc trong việc dạy con. Sáng sớm tinh mơ, cha mẹ dậy đi làm thì các con cũng phải dậy học bài.
Nhà nghèo, một bộ sách được giữ gìn cẩn thận rồi anh học trước, em học sau. Bút, vở vì có phần thưởng của nhà trường nên cũng đủ để dùng”, chị Trinh kể.
Tiền bán củi, cha mẹ chị dành dụm đóng học cho con. Có lúc không đủ, họ phải vay mượn hoặc xin khất nợ học phí để việc học của các con không bị đứt quãng. Sau này có chính sách miễn giảm học phí cho hộ nghèo, cha chị đi xin giấy xác nhận để được hỗ trợ.
Nhớ lời dạy của cha, cả 8 anh em đều xác định “chỉ có học mới giúp ta hiểu biết và có cơ hội thay đổi số phận”.
Anh cả, anh hai đỗ vào đại học, trở thành động lực và niềm hy vọng cho các em. Mấy anh em lần lượt đưa nhau vào TPHCM học tập, có thời điểm 5 anh em sống chung trong căn phòng trọ hơn 10m2, dù chật chội nhưng không ai than vãn nửa lời.
“Các anh tôi nghiêm khắc như cha nhưng cũng hết lòng yêu thương, chăm sóc các em. Chúng tôi nhờ thế mà nên người”, chị Trinh cười kể lại.
Hiện tại, anh em chị Trinh đều có công việc ổn định, có người là giảng viên, chuyên gia, kỹ sư IT, kỹ sư hóa chất, có người kinh doanh tự do.
Trong 8 anh em, có 2 người sống tại Pháp, 4 người sống tại TPHCM, 1 người đi về giữa Việt Nam và các nước châu Âu. Riêng người con gái thứ 6 đang sống tại Đà Nẵng cùng bố mẹ.
Cuộc sống hiện tại đã đủ đầy, các con cũng xây cho cha mẹ một căn nhà khang trang ở Đà Nẵng để dưỡng già. Tuy nhiên, anh em chị Trinh vẫn có một niềm tiếc nuối khôn xiết đó là cha không còn minh mẫn để nhìn thấy sự thành đạt của các con.
Cha chị mắc bệnh Alzheimer 15 năm nay, không còn nhớ tên các con. Hiện tại, người con gái thứ 6 sống cùng để chăm sóc hàng ngày, những người con khác góp tiền để cho cha mẹ một cuộc sống đủ đầy, tiện nghi nhất có thể.
"Dẫu vậy, chúng tôi vẫn biết ơn ý chí kiên cường và quyết tâm của cha khi định hướng cho các con theo con đường học vấn từ những ngày đầu”, chị Trinh bày tỏ.
Ảnh: NVCC
Vợ chồng 'nghèo nhất xóm núi' nuôi 8 con thành thạc sĩ, tiến sĩ
Đà Nẵng - Quanh năm gánh củi, vác hàng thuê, vợ chồng ông Phan Lồng ở xã Quế Cường, huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam (cũ) rèn 8 người con thành tài, với 6 thạc sĩ, 2 tiến sĩ.
Đầu tháng 7, chị Phan Kiều Trinh, người con thứ tư của gia đình ông Phan Lồng, 87 tuổi, và bà Nguyễn Thị Hoa, 74 tuổi, hoàn thành cuốn tự truyện ghi lại hành trình vượt khó của gia đình. "Tôi viết để con cháu hiểu về một thời cơ hàn, giúp chúng noi gương tiếp bước", chị Trinh nói.
Ông Lồng kết hôn với bà Hoa năm 1977, sinh 8 người con, gồm ba trai, 5 gái. Gia đình ông thời bấy giờ được coi là nghèo nhất xóm. Để nuôi đàn con, ông làm đủ nghề, từ bán thuốc Tây dạo, lên rừng chặt củi. Bà Hoa ở nhà quanh năm trồng rau, gánh củi ra chợ bán.
Chị Trinh kể, tuổi thơ của 8 anh em ám ảnh với cái đói, bữa ăn thường chỉ có sắn lùn già cứng như củi, luộc lên phải dùng gậy đập mới tách được để chia nhau. Cơm trắng là món ăn hiếm hoi.
Cơm không đủ ăn nhưng ông Lồng không cho đứa con nào nghỉ học. "Các con nhất định phải học. Chỉ có học mới thay đổi được cuộc đời", người cha nhắc đi nhắc lại câu nói ấy suốt mấy chục năm. Thấy nhà nghèo, nhiều người trong xóm khuyên ông bà cho con nghỉ học, ở nhà đi làm đỡ đần cha mẹ nhưng ông đều gạt đi.
Để dạy đàn con vào nếp không dễ. Mỗi tối sau bữa cơm, ông Lồng bắt các con ngồi vào bàn học. Người cha ngồi bên ngoài canh, hễ nghe tiếng xì xầm ông chỉ cần hắng giọng, không gian lập tức im lặng. Buổi sáng, đúng 4h lũ trẻ phải dậy khi nghe cha gọi. Ông lập quy định: mỗi tuần chỉ được sang nhà hàng xóm xem nhờ tivi một lần vào tối thứ 7; đi đâu phải xin phép; trong bữa ăn không nói chuyện và không để ruồi đậu vào thức ăn.
Khi các con lớn dần, ông giao nhiệm vụ đứa lớn kèm cặp em nhỏ. Môn nào em yếu, anh chị lại phụ đạo. Ai phạm lỗi đều bị ông Lồng phạt roi. Bà Hoa chọn cách im lặng để đồng nhất cách dạy, không để con ỷ lại.
"Cơm có thể thiếu nhưng mỗi khi gom góp được ít tiền, bố lại mua Magie, B6, dầu cá cho các con uống 'để đầu óc sáng hơn'. Đến giờ tôi vẫn không thể quên được hình ảnh những chiều mưa bão, bố cầm áo mưa cũ đi bộ 2 km đón con đi học về", chị Trinh kể.
Khi các con lớn, chi phí học tập đè nặng. Tuổi 60, ông Lồng vẫn vào vùng núi Phước Sơn gánh hàng thuê cho bãi vàng. Khi đôi chân không chịu nổi những cung đường dốc, ông xin xác nhận hộ nghèo để con được miễn giảm học phí.
Sự hy sinh của cha mẹ trở thành động lực cho 8 đứa con. Người anh cả Phan Học trở thành điểm tựa cho cả gia đình. Đến tận sau này, các em của anh vẫn thường nghe thầy cô kể lại câu chuyện anh nhiều lần dậy sớm đạp xe đi bán củi, đến lớp muộn không dám xin vào, cứ lén đứng ngoài cửa lớp để học bài.
Thầy Nguyễn Văn Năm, giáo viên trường THCS Quế Cường, kể từng nhiều lần đứng ra bảo lãnh cho gia đình nợ học phí để những đứa con của ông Lồng không bị đứt đoạn việc học. "Một bộ đồ, tập sách hay chiếc xe đạp cũ mấy anh em thay nhau dùng, nhưng ai cũng chăm học", ông Năm kể. Giấy khen của 8 anh em dán kín căn nhà thủng ngói.
Năm 1996, anh cả Phan Học đỗ ĐH Bách khoa Đà Nẵng, mở đường cho 7 người em vào đại học, trong đó 5 người học ĐH Bách Khoa TP HCM. "Có lần giảng viên nhận nhầm đứa này với đứa kia, bảo sao bé sinh viên này 'đúp hoài' không tốt nghiệp", chị Trinh kể.
Vừa đến giảng đường, các con ông Lồng vừa dạy thêm, bán hàng nông sản, thực phẩm quê nhà trên các diễn đàn mạng xã hội, đỡ gánh nặng cho cha mẹ. Ở nhà, vợ chồng già đi khắp nơi gom hàng gửi vào TP HCM cho con bán kiếm tiền học, sinh hoạt phí.
Đến nay, các con cháu của ông Lồng, bà Hoa có 9 bằng cử nhân, 6 bằng thạc sĩ, hai tiến sĩ, một người được phong hàm phó giáo sư. Người con cả Phan Học làm luận án tiến sĩ ngành điện tử - viễn thông ở Thụy Điển và nghiên cứu sau tiến sĩ tại Anh. Người con thứ hai Phan Văn Ca lấy bằng tiến sĩ tại Hàn Quốc, hiện là phó giáo sư. Con út Phan Thị Bích Thao tốt nghiệp hai ngành thạc sĩ tại Pháp.
Hiện tại, các con ông Lồng đều có cuộc sống ổn định, có người là giảng viên, chuyên gia, kỹ sư IT. Nhiều năm liền, gia đình được huyện Quế Sơn và UBND tỉnh Quảng Nam tặng danh hiệu "vượt khó nuôi dạy con thành tài".
Đại gia đình ông Lồng và bà Hoa bên các con, cháu, trong dịp cưới chị Phan Kiều Trinh, năm 2025. Ảnh: Gia đình cung cấp
Khi cái nghèo lùi xa, ông Lồng mắc bệnh Alzheimer, không còn nhớ tên các con. Hiện tại, các con đón ông bà về Đà Nẵng để phụng dưỡng. Căn nhà tạm bợ năm xưa ở quê giờ đã được xây mới kiên cố.
Tiếc nuối nhất của các con ông Lồng là cha không còn minh mẫn, nhưng bài học của ông khắc sâu trong họ. "Bây giờ, chúng tôi vẫn tiếp tục học hàng ngày, qua công việc, sách vở và những người xung quanh. Học tập giúp chúng tôi mở rộng tầm nhìn và trân trọng hơn sự hi sinh của cha mẹ", tiến sĩ Phan Học, nói.
Khoảnh khắc bình yên của vợ chồng ông Lồng ở tuổi già. Video: Phan Kiều Trinh
Nguồn: Nhớ lời cha nghèo dạy, 8 con ở Đà Nẵng học thành tài, có người là phó giáo sư
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Những người bạn