.Bài viết KTĐN
Cô tôi
Theo Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF), các cuộc tấn công vào Iran đã giết chết nhiều lãnh đạo quân sự, tình báo và an ninh cấp cao nhất của nước này - Ảnh: ABC NEWS.
Hàng chục lãnh đạo Iran thiệt mạng 'chỉ trong một phút'
Sau các đòn không kích dữ dội của Mỹ và Israel, lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei cùng hàng loạt quan chức quân sự, an ninh cấp cao nước này đã thiệt mạng.
Theo đài Sky News, đại giáo chủ Ali Khamenei, lãnh tụ tối cao thứ hai của Cộng hòa Hồi giáo Iran, đã thiệt mạng sau gần 37 năm nắm quyền.
Với vai trò có quyền quyết định tối cao trong mọi vấn đề quốc gia, sự ra đi của đại giáo chủ Khamenei được xem là biến cố chính trị lớn nhất tại Iran kể từ sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979.
Hàng loạt lãnh đạo Iran thiệt mạng
Tính đến ngày 1-3, cùng với đại giáo chủ Khamenei, Iran xác nhận thông tin 5 quan chức cấp cao khác cũng thiệt mạng trong các đợt không kích, bao gồm Tổng tham mưu trưởng quân đội Abdol Rahim Mousavi, Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh, Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Mohammad Pakpour, cố vấn an ninh hàng đầu Ali Shamkhani và Cục trưởng Cục Tình báo quốc gia thuộc lực lượng cảnh sát Iran Gholamreza Rezaian.
Trong đó, ông Ali Shamkhani là nhân vật kỳ cựu trong bộ máy quyền lực Iran, từng giữ nhiều vị trí quốc phòng, an ninh kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979 và là cố vấn thân cận của lãnh tụ tối cao.
Còn ông Mohammad Pakpour được Israel cáo buộc là một trong những nhân vật chủ chốt đứng sau các chiến lược quân sự của Iran nhằm vào Israel, cũng như việc hỗ trợ các lực lượng vũ trang thân Iran ở nước ngoài.
Ngoài ra, phía Israel cũng tuyên bố đã tiêu diệt một loạt nhân vật chủ chốt khác trong bộ máy quân sự - nghiên cứu quốc phòng Iran, nhưng phía Tehran chưa cung cấp thêm bất kỳ cái tên nào khác ngoài 6 nhân vật trên.
Danh sách này bao gồm Mohammad Shirazi - người đứng đầu Văn phòng Quân sự của lãnh tụ tối cao; Saleh Asadi - lãnh đạo Cục Tình báo thuộc Bộ Chỉ huy khẩn cấp Khatam al-Anbiya; Hossein Jabal Amelian - người đứng đầu Tổ chức Nghiên cứu và Đổi mới quốc phòng (SPND); Reza Mozaffari-Nia, cựu lãnh đạo SPND và cựu thứ trưởng quốc phòng Iran; cùng một số sĩ quan tình báo cấp cao.
Israel cho biết mục tiêu của chiến dịch tấn công là nhằm xóa sổ bộ máy lãnh đạo quân sự và tình báo của Tehran. Đồng thời trong đợt không kích đầu tiên, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố đã tiêu diệt được 40 chỉ huy cấp cao của Iran "chỉ trong vòng một phút", trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng xác nhận chiến dịch đã giết tổng cộng 48 lãnh đạo Iran.
Sơ đồ lãnh đạo của Iran tính đến ngày 1-3 - Dữ liệu: SCMP, Trình bày: CÔNG KHẢI
Sau các đòn không kích dữ dội của Mỹ và Israel, lãnh tụ tối cao Iran Ayatollah Ali Khamenei cùng hàng loạt quan chức quân sự, an ninh cấp cao nước này đã thiệt mạng.
Theo đài Sky News, đại giáo chủ Ali Khamenei, lãnh tụ tối cao thứ hai của Cộng hòa Hồi giáo Iran, đã thiệt mạng sau gần 37 năm nắm quyền.
Với vai trò có quyền quyết định tối cao trong mọi vấn đề quốc gia, sự ra đi của đại giáo chủ Khamenei được xem là biến cố chính trị lớn nhất tại Iran kể từ sau Cách mạng Hồi giáo năm 1979.
Hàng loạt lãnh đạo Iran thiệt mạng
Tính đến ngày 1-3, cùng với đại giáo chủ Khamenei, Iran xác nhận thông tin 5 quan chức cấp cao khác cũng thiệt mạng trong các đợt không kích, bao gồm Tổng tham mưu trưởng quân đội Abdol Rahim Mousavi, Bộ trưởng Quốc phòng Aziz Nasirzadeh, Tư lệnh Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Mohammad Pakpour, cố vấn an ninh hàng đầu Ali Shamkhani và Cục trưởng Cục Tình báo quốc gia thuộc lực lượng cảnh sát Iran Gholamreza Rezaian.
Trong đó, ông Ali Shamkhani là nhân vật kỳ cựu trong bộ máy quyền lực Iran, từng giữ nhiều vị trí quốc phòng, an ninh kể từ Cách mạng Hồi giáo năm 1979 và là cố vấn thân cận của lãnh tụ tối cao.
Còn ông Mohammad Pakpour được Israel cáo buộc là một trong những nhân vật chủ chốt đứng sau các chiến lược quân sự của Iran nhằm vào Israel, cũng như việc hỗ trợ các lực lượng vũ trang thân Iran ở nước ngoài.
Ngoài ra, phía Israel cũng tuyên bố đã tiêu diệt một loạt nhân vật chủ chốt khác trong bộ máy quân sự - nghiên cứu quốc phòng Iran, nhưng phía Tehran chưa cung cấp thêm bất kỳ cái tên nào khác ngoài 6 nhân vật trên.
Danh sách này bao gồm Mohammad Shirazi - người đứng đầu Văn phòng Quân sự của lãnh tụ tối cao; Saleh Asadi - lãnh đạo Cục Tình báo thuộc Bộ Chỉ huy khẩn cấp Khatam al-Anbiya; Hossein Jabal Amelian - người đứng đầu Tổ chức Nghiên cứu và Đổi mới quốc phòng (SPND); Reza Mozaffari-Nia, cựu lãnh đạo SPND và cựu thứ trưởng quốc phòng Iran; cùng một số sĩ quan tình báo cấp cao.
Israel cho biết mục tiêu của chiến dịch tấn công là nhằm xóa sổ bộ máy lãnh đạo quân sự và tình báo của Tehran. Đồng thời trong đợt không kích đầu tiên, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) tuyên bố đã tiêu diệt được 40 chỉ huy cấp cao của Iran "chỉ trong vòng một phút", trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump cũng xác nhận chiến dịch đã giết tổng cộng 48 lãnh đạo Iran.
Sơ đồ lãnh đạo của Iran tính đến ngày 1-3 - Dữ liệu: SCMP, Trình bày: CÔNG KHẢI
Tehran lập hội đồng lãnh đạo tạm thời
Ngay sau cái chết của ông Ali Khamenei, giới tinh hoa Iran đã nhanh chóng thành lập một hội đồng lâm thời để điều hành đất nước, tránh khoảng trống quyền lực.
Hội đồng này gồm Tổng thống Masoud Pezeshkian, Chánh án Tư pháp Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i và giáo sĩ Alireza Arafi - thành viên Hội đồng Giám hộ và là người đứng đầu lực lượng bán quân sự Basij.
Ngoài ra, trong cuộc chiến 12 ngày vào năm ngoái, lãnh tụ tối cao Ali Khamenei từng nêu tên ba nhân vật có thể kế nhiệm ông, trong đó có Chánh án Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i, Phó chánh văn phòng của lãnh tụ tối cao Ali Asghar Hejazi và Hassan Khomeini (cháu nội cố lãnh đạo Khomeini).
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf khẳng định giới lãnh đạo nước này "đã chuẩn bị cho mọi kịch bản, kể cả giai đoạn sau sự ra đi của Imam Khamenei". Đồng thời lên án Mỹ và Israel, "những tên tội phạm bẩn thỉu", sẽ phải đối mặt với "những đòn giáng mạnh mẽ mà chính các người sẽ phải cầu xin".
Trong khi đó, Tổng thống Trump phát biểu trên mạng xã hội Truth Social rằng đây là "cơ hội lớn nhất để người dân Iran giành lại đất nước của mình", ám chỉ mục tiêu thay đổi chế độ tại Tehran.
Hội đồng lãnh đạo lâm thời đang điều hành Iran gồm những ai? Iran đã công bố kế hoạch chuyển tiếp quyền lực sau khi Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei thiệt mạng trong vụ tấn công của Mỹ và Israel sáng 28-2.
Từ trái qua: Chánh án Gholam-Hossein Mohseni-Eje’i, Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian, Giáo sĩ Ayatollah Alireza Arafi - Ảnh: REUTERS
Ngay sau cái chết của ông Ali Khamenei, giới tinh hoa Iran đã nhanh chóng thành lập một hội đồng lâm thời để điều hành đất nước, tránh khoảng trống quyền lực.
Hội đồng này gồm Tổng thống Masoud Pezeshkian, Chánh án Tư pháp Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i và giáo sĩ Alireza Arafi - thành viên Hội đồng Giám hộ và là người đứng đầu lực lượng bán quân sự Basij.
Ngoài ra, trong cuộc chiến 12 ngày vào năm ngoái, lãnh tụ tối cao Ali Khamenei từng nêu tên ba nhân vật có thể kế nhiệm ông, trong đó có Chánh án Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i, Phó chánh văn phòng của lãnh tụ tối cao Ali Asghar Hejazi và Hassan Khomeini (cháu nội cố lãnh đạo Khomeini).
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Qalibaf khẳng định giới lãnh đạo nước này "đã chuẩn bị cho mọi kịch bản, kể cả giai đoạn sau sự ra đi của Imam Khamenei". Đồng thời lên án Mỹ và Israel, "những tên tội phạm bẩn thỉu", sẽ phải đối mặt với "những đòn giáng mạnh mẽ mà chính các người sẽ phải cầu xin".
Trong khi đó, Tổng thống Trump phát biểu trên mạng xã hội Truth Social rằng đây là "cơ hội lớn nhất để người dân Iran giành lại đất nước của mình", ám chỉ mục tiêu thay đổi chế độ tại Tehran.
Hội đồng lãnh đạo lâm thời đang điều hành Iran gồm những ai? Iran đã công bố kế hoạch chuyển tiếp quyền lực sau khi Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei thiệt mạng trong vụ tấn công của Mỹ và Israel sáng 28-2.
Theo Hãng tin AFP, trước nguy cơ bất ổn chính trị và leo thang căng thẳng khu vực, Iran nhanh chóng kích hoạt cơ chế kế nhiệm, thành lập một hội đồng lãnh đạo lâm thời vào ngày 1-3 để điều hành đất nước cho đến khi bầu chọn được lãnh tụ tối cao mới.
Hội đồng này gồm ba nhân vật chủ chốt trong bộ máy quyền lực, đồng thời có sự tham gia trung tâm của lãnh đạo cơ quan an ninh cấp cao nhất Iran.
Tổng thống Masoud Pezeshkian
Tổng thống Masoud Pezeshkian (71 tuổi) là một trong ba thành viên của hội đồng lâm thời. Ông là người theo đường lối cải cách, xuất thân là bác sĩ phẫu thuật tim, nhậm chức vào tháng 6-2024 sau khi người tiền nhiệm qua đời trong một vụ rơi trực thăng. Sinh năm 1954 tại Mahabad (tỉnh Tây Azerbaijan), ông có cha là người Iran gốc Turk và mẹ là người Kurd.
Được đánh giá là nhà kỹ trị điềm tĩnh, ông Pezeshkian đã điều hành chính phủ trong giai đoạn nhiều biến động, bao gồm cuộc chiến 12 ngày với Israel vào tháng 6 năm ngoái và làn sóng biểu tình lớn vì chi phí sinh hoạt tăng cao, đạt đỉnh hồi đầu năm nay.
Ông gọi cái chết của Lãnh tụ tối cao Khamenei là một "lời tuyên chiến chống lại người Hồi giáo", khẳng định phản ứng của Iran sẽ dựa trên "nghĩa vụ và quyền chính đáng".
Tổng thống Masoud Pezeshkian - Ảnh: REUTERS
Hội đồng này gồm ba nhân vật chủ chốt trong bộ máy quyền lực, đồng thời có sự tham gia trung tâm của lãnh đạo cơ quan an ninh cấp cao nhất Iran.
Tổng thống Masoud Pezeshkian
Tổng thống Masoud Pezeshkian (71 tuổi) là một trong ba thành viên của hội đồng lâm thời. Ông là người theo đường lối cải cách, xuất thân là bác sĩ phẫu thuật tim, nhậm chức vào tháng 6-2024 sau khi người tiền nhiệm qua đời trong một vụ rơi trực thăng. Sinh năm 1954 tại Mahabad (tỉnh Tây Azerbaijan), ông có cha là người Iran gốc Turk và mẹ là người Kurd.
Được đánh giá là nhà kỹ trị điềm tĩnh, ông Pezeshkian đã điều hành chính phủ trong giai đoạn nhiều biến động, bao gồm cuộc chiến 12 ngày với Israel vào tháng 6 năm ngoái và làn sóng biểu tình lớn vì chi phí sinh hoạt tăng cao, đạt đỉnh hồi đầu năm nay.
Ông gọi cái chết của Lãnh tụ tối cao Khamenei là một "lời tuyên chiến chống lại người Hồi giáo", khẳng định phản ứng của Iran sẽ dựa trên "nghĩa vụ và quyền chính đáng".
Chánh án Gholamhossein Mohseni Ejei
Giáo sĩ dòng Shiite Gholamhossein Mohseni Ejei, khoảng 68 tuổi, là thành viên thứ hai trong hội đồng lãnh đạo lâm thời. Ông giữ vị trí người đứng đầu ngành tư pháp Iran từ năm 2021 theo bổ nhiệm của ông Khamenei.
Sinh tại tỉnh Isfahan, ông từng học tại thành phố thánh Qom và có bằng thạc sĩ luật quốc tế. Ông mang tước vị "hojatoleslam" - thấp hơn một bậc so với "ayatollah" (đại giáo chủ) - và là nhân vật "cộm cán" trong hệ thống tư pháp cũng như bộ máy an ninh của Cộng hòa Hồi giáo.
Sau cái chết của ông Khamenei, ông Ejei tuyên bố "dân tộc vĩ đại Iran sẽ không bao giờ tha thứ cho máu của vị lãnh đạo anh hùng của mình", đồng thời lên án Mỹ và Israel.
Chánh án Gholamhossein Mohseni Ejei - Ảnh: 1988 MASSACRE
Giáo sĩ dòng Shiite Gholamhossein Mohseni Ejei, khoảng 68 tuổi, là thành viên thứ hai trong hội đồng lãnh đạo lâm thời. Ông giữ vị trí người đứng đầu ngành tư pháp Iran từ năm 2021 theo bổ nhiệm của ông Khamenei.
Sinh tại tỉnh Isfahan, ông từng học tại thành phố thánh Qom và có bằng thạc sĩ luật quốc tế. Ông mang tước vị "hojatoleslam" - thấp hơn một bậc so với "ayatollah" (đại giáo chủ) - và là nhân vật "cộm cán" trong hệ thống tư pháp cũng như bộ máy an ninh của Cộng hòa Hồi giáo.
Sau cái chết của ông Khamenei, ông Ejei tuyên bố "dân tộc vĩ đại Iran sẽ không bao giờ tha thứ cho máu của vị lãnh đạo anh hùng của mình", đồng thời lên án Mỹ và Israel.
Giáo sĩ Alireza Arafi
Thành viên thứ ba của hội đồng là giáo sĩ 65 tuổi Alireza Arafi. Ông hiện đứng đầu trung tâm quản lý các chủng viện Shiite của Iran, đồng thời giữ chức Phó chủ tịch thứ hai của Hội đồng Chuyên gia - cơ quan có trách nhiệm bổ nhiệm và giám sát lãnh tụ tối cao.
Ông cũng là thành viên Hội đồng Giám hộ, cơ quan giám sát lập pháp và thẩm tra ứng viên tranh cử.
Ông Arafi chuyển đến Qom học các khoa học Hồi giáo từ năm 1971 và từng bị bỏ tù ở tuổi 16 vì phản đối ông Shah Mohammad Reza Pahlavi - cựu vương Iran. Là người trẻ nhất và ít được biết đến nhất trong hội đồng, ông thường thể hiện lập trường thận trọng.
Tuy nhiên sau biến cố vừa qua, ông khẳng định Iran sẽ tiếp tục "con đường cách mạng" và "trả thù cho máu của người dân, của những thanh niên và sinh viên"
Giáo sĩ cấp cao Alireza Arafi - Ảnh: HINDUSTAN TIMES
Thành viên thứ ba của hội đồng là giáo sĩ 65 tuổi Alireza Arafi. Ông hiện đứng đầu trung tâm quản lý các chủng viện Shiite của Iran, đồng thời giữ chức Phó chủ tịch thứ hai của Hội đồng Chuyên gia - cơ quan có trách nhiệm bổ nhiệm và giám sát lãnh tụ tối cao.
Ông cũng là thành viên Hội đồng Giám hộ, cơ quan giám sát lập pháp và thẩm tra ứng viên tranh cử.
Ông Arafi chuyển đến Qom học các khoa học Hồi giáo từ năm 1971 và từng bị bỏ tù ở tuổi 16 vì phản đối ông Shah Mohammad Reza Pahlavi - cựu vương Iran. Là người trẻ nhất và ít được biết đến nhất trong hội đồng, ông thường thể hiện lập trường thận trọng.
Tuy nhiên sau biến cố vừa qua, ông khẳng định Iran sẽ tiếp tục "con đường cách mạng" và "trả thù cho máu của người dân, của những thanh niên và sinh viên"
Lãnh đạo an ninh Ali Larijani
Bên cạnh hội đồng lãnh đạo lâm thời, ông Ali Larijani (68 tuổi) giữ vai trò trung tâm trong tiến trình chuyển tiếp quyền lực tại Iran.
Ông hiện đứng đầu Hội đồng An ninh quốc gia tối cao - cơ quan an ninh quan trọng nhất của nước này, phụ trách điều phối các chính sách quốc phòng, an ninh và đối ngoại chiến lược.
Sinh năm 1957 tại Najaf (Iraq) trong một gia đình giáo sĩ Shiite có ảnh hưởng và thân cận với nhà sáng lập Cộng hòa Hồi giáo Iran Ruhollah Khomeini, ông Larijani có sự nghiệp trải dài qua nhiều lĩnh vực: từng là trưởng đoàn đàm phán hạt nhân, Chủ tịch Quốc hội Iran giai đoạn 2008 - 2020, đồng thời nắm giữ các vị trí quan trọng trong hệ thống truyền thông nhà nước.
Ông Ali Larijani thường xuyên xuất hiện trên sóng truyền hình, cũng như thích đăng tải nội dung trên mạng xã hội - Ảnh: NEW YORK TIMES
Bên cạnh hội đồng lãnh đạo lâm thời, ông Ali Larijani (68 tuổi) giữ vai trò trung tâm trong tiến trình chuyển tiếp quyền lực tại Iran.
Ông hiện đứng đầu Hội đồng An ninh quốc gia tối cao - cơ quan an ninh quan trọng nhất của nước này, phụ trách điều phối các chính sách quốc phòng, an ninh và đối ngoại chiến lược.
Sinh năm 1957 tại Najaf (Iraq) trong một gia đình giáo sĩ Shiite có ảnh hưởng và thân cận với nhà sáng lập Cộng hòa Hồi giáo Iran Ruhollah Khomeini, ông Larijani có sự nghiệp trải dài qua nhiều lĩnh vực: từng là trưởng đoàn đàm phán hạt nhân, Chủ tịch Quốc hội Iran giai đoạn 2008 - 2020, đồng thời nắm giữ các vị trí quan trọng trong hệ thống truyền thông nhà nước.
Được xem là người thực dụng và có khả năng duy trì quan hệ với nhiều phe phái trong bộ máy, ông Larijani được cho là nhận được sự tin tưởng của Lãnh tụ tối cao Ali Khamenei trước khi ông qua đời.
Dù không phải là thành viên chính thức của hội đồng lâm thời, ông Larijani được xem là "trục an ninh" bảo đảm tính liên tục của hệ thống. Ông tuyên bố sẽ đáp trả Israel và Mỹ bằng "một sức mạnh mà họ chưa từng trải qua trước đây" sau cái chết của Đại giáo chủ Khamenei.
Nguồn: Hàng chục lãnh đạo Iran thiệt mạng 'chỉ trong một phút'
Dù không phải là thành viên chính thức của hội đồng lâm thời, ông Larijani được xem là "trục an ninh" bảo đảm tính liên tục của hệ thống. Ông tuyên bố sẽ đáp trả Israel và Mỹ bằng "một sức mạnh mà họ chưa từng trải qua trước đây" sau cái chết của Đại giáo chủ Khamenei.
Nguồn: Hàng chục lãnh đạo Iran thiệt mạng 'chỉ trong một phút'
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Những người bạn