.Bài viết KTĐN
Cô tôi
Thanh Nga đoạt giải Thanh Tâm lần thứ nhất
Chuyên án Thanh Nga - Chiến công xuất sắc của lực lượng CAND: Phát súng oan nghiệt trong đêm
Chuyên đề Công an TPHCM tiếp tục giới thiệu loạt bài về vụ án Thanh Nga như là một món quà, trân trọng gửi đến độc giả, nhân dịp hướng tới kỷ niệm ngày truyền thống lực lượng Công an Nhân dân.
Vụ án Thanh Nga do lực lượng Công an TP.Hồ Chí Minh triệt phá, đến nay đã đi qua gần 45 năm, nhưng vẫn chưa bao giờ bớt nóng. Người ta quan tâm đến vụ án không chỉ vì mộ điệu một nghệ sĩ tài danh, mà còn ở tính chất phức tạp của vụ án được lực lượng công an khéo léo giải mã. Bài học kinh nghiệm sâu sắc về công tác công an được lực lượng CA TPHCM vận dụng đưa lên thành nghệ thuật, mà sức lan tỏa vượt lên cả thời gian, không gian, biên giới, được báo chí, truyền thông trong nước và quốc tế khai thác ở nhiều góc độ khác nhau.
Chuyên đề Công an TPHCM tiếp tục giới thiệu loạt bài về vụ án này như là một món quà, trân trọng gửi đến độc giả, nhân dịp hướng tới kỷ niệm ngày truyền thống lực lượng Công an Nhân dân.
Vợ chồng nghệ sỹ Thanh Nga bị sát hại trong bối cảnh chính trị, xã hội rất phức tạp. Sài Gòn mới được giải phóng, chính quyền cách mạng non trẻ phải đương đầu với các thế lực thù địch, hàng chục băng cướp khét tiếng từ chế độ cũ để lại ra sức hoành hành. Vụ án vừa mang màu sắc chính trị, vừa có dấu hiệu hình sự, được lãnh đạo Bộ Công an và Thành ủy TPHCM đặc biệt quan tâm.
Sau 139 ngày đấu tranh quyết liệt, lực lượng công an phải giám định cả trăm khẩu súng P38, rà soát hơn 2.000 xe hơi hiệu Volkswagen, gần chục ngàn chiếc honda 67, lên danh sách hàng ngàn người lai Tây, phá rã hàng chục tổ chức phản động, xóa sổ 23 băng cướp… chỉ để giải mã câu hỏi kẻ nào đã nhẫn tâm ra tay?
THẢM ÁN SAU ĐÊM DIỄN
Đêm đã khuya. Chuông điện thoại Phòng cảnh sát hình sự vang lên dồn dập:
- A lô! Công an quận 1 cấp báo, vợ chồng nghệ sỹ Thanh Nga - Đổng Lân vừa bị bắn tại nhà riêng, số 144 Ngô Tùng Châu (nay là đường Lê Thị Riêng, phường Bến Thành, quận 1)…
- Trinh sát từ Bệnh viện Sài Gòn báo cáo… hai nạn nhân đều đã thiệt mạng!
Trung tá Trịnh Thanh Thiệp - Trưởng phòng CSHS - liếc nhìn đồng hồ, lúc ấy là 23 giờ 30 ngày 26/11/1978. Anh bước vội sang Đội trọng án gọi Đại úy, Đội trưởng Võ Tấn Thành (Hai Thành), Đội phó Phạm Văn Thịnh cùng mấy trinh sát lên chiếc Toyota của đơn vị phóng về phía trung tâm thành phố. Trên xe, không ai nói câu nào, nhưng tất cả cùng chung ý nghĩ khả năng Thanh Nga bị bọn phản động sát hại.
Cái ngày này dường như đã được báo trước bởi đoàn cải lương Thanh Minh do bà bầu Thơ - mẹ Thanh Nga - làm chủ, có xu hướng tiến bộ, thường biểu diễn những vở ca ngợi lòng yêu nước, đả kích quân xâm lược, trong đó Thanh Nga luôn thủ diễn xuất sắc các vai anh hùng dân tộc khiến những kẻ thù địch hết sức tức tối, nhiều lần gửi thư nặc danh đe dọa. Cách đây 8 tháng, khi đang sắm vai Trưng Trắc trong vở “Tiếng trống Mê Linh”, Thanh Nga bị thương, 2 nhạc công thiệt mạng do một trái lựu đạn quăng lên sân khấu. Sau sự kiện này, Thanh Nga không hề run sợ mà còn đưa ra câu nói bất hủ: “Người nghệ sĩ nếu có chết cũng phải chết trên sân khấu”. Mới tuần trước, trong Ban giám đốc CATP từng có ý kiến cần lên phương án bảo vệ Thanh Nga, vậy mà…
Thanh Nga đoạt giải Thanh Tâm lần thứ nhất
Dòng suy nghĩ của mọi người bị cắt ngang bởi chiếc Toyota cũ kỹ bỗng cà giựt rồi khựng lại giữa bùng binh Quách Thị Trang. Anh tài xế cố đề máy nhưng vô hiệu. Sốt ruột, Trung tá Trịnh Thanh Thiệp ra lệnh cho các cán bộ thuộc quyền cùng anh xuống xe chạy bộ. Gần 2 cây số mới tới nơi, các chiến sĩ hình sự đã thấy Đại tá, Phó giám đốc Cáp Xuân Diệm có mặt tự bao giờ. Vừa nghe tiếng chào, đại tá khẽ nhíu mày, nhưng nhìn những khuôn mặt nhễ nhại mồ hôi, lại không có tiếng ôtô, giọng ông dịu xuống:
- Xe hư rồi hả? Bắt tay vào việc đi!
Các sĩ quan hình sự phối hợp với Công an quận 1 khẩn trương tiến hành khám nghiệm hiện trường và lấy lời khai nhân chứng. Vụ án được xác định diễn ra trên sân nhà, nơi có chiếc Volkswagen của vợ chồng Thanh Nga đang đậu. Trong xe có nhiều dấu máu; lần theo vết đạn ở lưng ghế vị trí lái xe, trinh sát thu được một đầu đạn. Ở băng ghế sau, dưới sàn xe có một chai xá xị, một vỏ đạn. Cạnh vách tường nhà có chiếc mũ vải màu xanh, nghi của thủ phạm rớt lại. Tại Bệnh viện Sài Gòn, bác sĩ gắp ra từ lưng Thanh Nga một đầu đạn. Vũ khí hung thủ sử dụng để gây án là khẩu súng ngắn hiệu P38.
Hai người chứng kiến toàn bộ cảnh thảm sát là cậu con trai vợ chồng khổ chủ - cháu Phạm Duy Hà Linh, thường gọi là Cúc Cu và Nguyễn Văn Các (34 tuổi), nhân viên trật tự đoàn cải lương Thanh Minh, sau vụ nổ lựu đạn được bà bầu Thơ giao thêm nhiệm vụ bảo vệ Thanh Nga. Bé Cúc Cu mới 5 tuổi, còn nhỏ dại, lại vừa trải qua phen hãi hùng nên không thể cung cấp bất cứ tình tiết nào khả dĩ cho công tác điều tra. Chưa hết bàng hoàng, Nguyễn Văn Các thuật lại:
Hồi tối, đoàn Thanh Minh trình diễn vở “Thái hậu Dương Vân Nga” ở rạp Cao Đồng Hưng, quận Bình Thạnh. Khoảng 22 giờ, Các ra lau chùi chiếc Volkswagen thì chị bán cóc ổi bên đường bảo có 2 thanh niên đi honda vòng qua đảo lại mấy lần dòm ngó biển số xe. 22 giờ 30, buổi biểu diễn kết thúc, khán giả ra về, một số ít nán lại vây quanh xe ngắm nhìn Thanh Nga với vẻ ái mộ. Các dẹp đường cho Đổng Lân (Phạm Duy Lân, 55 tuổi, chồng Thanh Nga) lái xe rồi leo lên ghế bên cạnh, mẹ con Cúc Cu ngồi băng sau.
Xe chạy theo lộ trình Bà Chiểu - Đinh Tiên Hoàng - Võ Thị Sáu - Nam Kỳ Khởi Nghĩa - Xô Viết Nghệ Tĩnh - Cách Mạng Tháng Tám, đến đường Ngô Tùng Châu phát hiện một chiếc Volkswagen màu vàng lưu thông phía trước, trên xe có 2 người. Đổng Lân cho xe vượt lên, chiếc kia vẫn lặng lẽ bám theo. Về tới nhà, Các xuống mở cổng, Đổng Lân đánh xe vào sân. Các bước theo, đang mở cửa cho Thanh Nga ra thì một chiếc honda 67 màu đen đỗ xịch trước cổng, gã thanh niên ngồi sau nhảy phắt xuống tiến về phía Các chĩa súng ngắn vào đầu:
- Im mồm, mày la tao bắn chết!
Hắn gằn giọng rồi đạp Các ngã úp mặt vào trong xe. Vì quá khiếp sợ và bị tên này dùng đầu gối đè lên lưng, Các phải nằm im. Tai Các ù đi cùng những âm thanh “sột, soạt”, rồi tiếng Đổng Lân:
- Các ông muốn gì vợ chồng tôi cũng chịu hết…
Mấy giây sau Đổng Lân nhắc lại câu này và nói thêm “đừng bắt con tôi”. Không thấy kẻ lạ mặt đáp lại, Các bỗng giật mình khi nghe tiếng súng chát chúa.
- Các ơi, cậu Ba trúng đạn rồi…
Giọng Đổng Lân yếu ớt. Tiếp đó là tiếng Thanh Nga:
- Các ông có bắn thì bắn chết tôi đi, đừng hại con tôi!
Nữ nghệ sĩ lớn tiếng lặp lại lời nói này và súng lại nổ. Bé Cúc Cu khóc ré lên. Các nghe một trong hai tên sát thủ buông câu cụt ngủn “thôi bỏ đi” và có cảm giác không bị đè nặng trên lưng nữa. Anh khẽ khàng nhỏm dậy, thấy một tên đang đạp máy chiếc honda 67, gã cầm súng vẫn chĩa vào Các và đi giật lùi, sau đó nhảy lên xe đồng bọn chạy ngược chiều đường Ngô Tùng Châu ra hướng ngã sáu Phù Đổng.
Đặc điểm nhân dạng đối tượng được Các mô tả: gã cầm súng trạc 30 tuổi, cao khoảng 1,70m, da ngăm đen, mũi cao, tóc dài, nói giọng Nam, tên kia thấp hơn và mập, không rõ mặt nên không đoán được tuổi. Chiếc xe máy của chúng bình xăng trắng, khả năng bị mất miếng nhựa ốp bên hông…
Nhà ở phía đối diện, hàng đêm hai chị em Lương Thị Bích, Lương Thị Thu thường ngồi học bài trên lầu, cứ tầm 23 giờ lại nghe tiếng xe hơi của Thanh Nga đi biểu diễn về. Hai cô cho biết, tối 26/11 âm thanh quen thuộc ấy vang lên lúc 22 giờ 50, động cơ ôtô vừa dứt thì có những tiếng động lạ, tiếp đó là tiếng la khóc của con nít. Nhìn qua cửa sổ, chị em Thu - Bích thấy cổng nhà Thanh Nga mở toang, chiếc Volkswagen đậu giữa sân, bên phải xe có 2 thanh niên, một đứa đứng, một tên đang kéo hay giằng co vật gì ở trong xe.
Rồi tiếng súng nổ, lửa tóe ra từ tay gã đang đứng, ít phút sau lại một tiếng nổ nữa. Khẩu súng của chúng dài khoảng 30cm, mũi súng giống như loa kèn.
Ngoài Các, Bích, Thu, một chị bán cóc ổi trước rạp Cao Đồng Hưng ghi nhận có 2 thanh niên đi honda lượn lờ nhòm ngó biển số xe của vợ chồng Thanh Nga…
VĨNH BIỆT “SƠN NỮ PHÀ CA”
Tin Thanh Nga cùng chồng bị sát hại nhanh chóng lan truyền khắp thành phố. Các đồng nghiệp, nghệ sĩ có tên tuổi, người hâm mộ và cả hiếu kỳ ùn ùn đổ về Bệnh viện Sài Gòn. Thanh Nga nằm đó, phấn son chưa kịp tẩy trang sau vai diễn cuối cùng, vẻ đẹp vừa thánh thiện, vừa kiêu sa, lộng lẫy. Nghệ sĩ Thanh Sang, luôn song hành cùng Thanh Nga trở thành cặp đào kép lý tưởng khi sắm các vai Thi Sách trong “Tiếng trống Mê Linh”, Lê Hoàn vở “Thái hậu Dương Vân Nga”… cứ vuốt mãi mái tóc đen óng ả của người bạn diễn xấu số mà nghẹn ngào: “Chị ơi, hồi hôm còn oai phong lẫm liệt trên sân khấu, giờ sao đến nông nỗi này?”…
Sinh năm 1942 tại Tây Ninh, lên 8 tuổi Thanh Nga bắt đầu bước lên sàn diễn với những vai nho nhỏ. Cho đến một ngày “sơn nữ Phà Ca” (vở “Người vợ không bao giờ cưới”) xuất hiện thì không cần đợi tuổi, không đợi thời gian, chị vụt sáng, trong trẻo như con suối ban mai, tươi tắn như nụ hoa rừng chớm nở khiến soạn giả Kiên Giang sung sướng đến trào nước mắt vì Phà Ca đẹp hơn, hoàn hảo hơn so với nguyên tác.
Chính vai diễn này đã đem lại cho Thanh Nga huy chương vàng giải Thanh Tâm năm 1958, khi cô 16 tuổi. Từ đây, Thanh Nga như cánh buồm căng gió lồng lộng vượt trùng khơi, không gì ngăn cản được bước đi thần tốc trong việc chinh phục hàng triệu trái tim khán giả. Năm 1966, hóa thân vào nhân vật Giáng Hương trong vở “Sân khấu về khuya”, chị đoạt giải Thanh Tâm lần 2. Những phần thưởng cao quý này khẳng định tài đức vẹn toàn của nữ nghệ sĩ.
Tài sắc, đức hạnh là thế, vậy mà đường tình duyên của Thanh Nga lại trắc trở. Có những kẻ toan tính dùng uy quyền và thế lực rắp tâm chiếm đoạt nhan sắc tuyệt mỹ cùng giọng ca đam mê, quyến rũ. Chỉ khi vị Đổng lý văn phòng Bộ Thông tin (chế độ cũ) Phạm Duy Lân từ bỏ hết danh vọng, địa vị để đến với chị, hạnh phúc mới mỉm cười. Gia đình, sự nghiệp tưởng như đã viên mãn, nhưng chị lại sớm bạc mệnh.
Cánh màn nhung cuộc đời người nghệ sĩ tài hoa khép lại ở độ tuổi đang sung sức. Thương tiếc một tài năng, lòng người xúc động, hết thảy đều căm giận những tên dã thú đã cướp đi của công chúng và nghệ thuật một báu vật. Ai gieo tang tóc này? Bọn phản cách mạng, lũ lưu manh hình sự hay do hận tình, đố kỵ về tài năng làm nên tội ác?
36 tuổi đời với 28 năm trên sân khấu, Thanh Nga đã góp mặt trong 230 vở diễn, trong đó những vai bất tử trong lòng người mộ điệu như sơn nữ Phà Ca (vở “Người vợ không bao giờ cưới”), Điêu Thuyền (trong Phụng Nghi Đình), Xuân Tự (Áo cưới trước cổng chùa), Klay (Mưa rừng), Hương (Nửa đời hương phấn), Giáng Hương (Sân khấu về khuya), cô gái mù Xuyên Lan (Tiếng hạc trong trăng), Thảo (Bông hồng cài áo), Kim Anh (Đời cô Lựu), Trưng Trắc (Tiếng trống Mê Linh), Quỳnh Nga (Bên cầu dệt lụa), Vân (Bóng tối và ánh sáng), Dương Vân Nga (Thái hậu Dương Vân Nga)…
Không chỉ được mệnh danh là nữ hoàng sân khấu, Thanh Nga còn là một minh tinh màn bạc, để lại những nét đẹp thuần Việt qua các bộ phim Đôi mắt người xưa, Hai chuyến xe hoa, Loan mắt nhung, Mùa thu cuối cùng, Nắng chiều, Vết thù trên lưng ngựa hoang, Lan và Điệp, Một thoáng đam mê, Xa lộ không đèn, Mưa trong bình minh…
Chuyên án Thanh Nga - chiến công xuất sắc của lực lượng CAND: Tái hiện tội ác
Vụ án câu dầm làm đau đầu Ban giám đốc CATP và lãnh đạo các đơn vị nghiệp vụ. Nhìn lại chặng đường hơn một tháng qua, lực lượng công an đã dốc hết sức mình, làm việc không ngưng nghỉ, khối bảo vệ chính trị phá rã hàng chục băng nhóm xâm phạm an ninh quốc gia. Hai ngày họp án một lần, tin tức liên tục cập nhật, nhiều khi tưởng đã sờ tới gáy hung thủ, nhưng lần nào tia hy vọng lóe lên rồi sớm muộn cũng tắt ngúm. Cho đến nay thì các mũi điều tra chuyên án Thanh Nga đều đã đi vào ngõ cụt.
Nghi án bắt cóc tống tiền - Dường như chúng ta đã đi lệch hướng. Các đồng chí hãy thẳng thắn nhìn nhận xem chúng ta có cảm tính, áp đặt khi đánh giá vụ án, có méo mó nghề nghiệp trong tiến trình điều tra hay không? Cần phải xác định lại tính chất vụ án, vì chỉ như thế mới có hướng đi đúng!" - Giám đốc Mai Chí Thọ nhấn mạnh trong cuộc giao ban, sơ kết án sau tết dương lịch 1979.
Sớm có mặt tại hiện trường, Phó Giám đốc Cáp Xuân Diệm, Trưởng phòng Cảnh sát hình sự Trịnh Thanh Thiệp, Đội trưởng trọng án Võ Tấn Thành là những người thấm thía hơn ai hết ý kiến của đ/c Giám đốc. Lúc các anh đến, hiện trường không còn nguyên vẹn, do việc cấp cứu nạn nhân và Công an quận 1 đã sơ bộ khám nghiệm. Hiện trường xáo trộn, khám nghiệm chưa kỹ, không giải phẫu tử thi là thiếu sót lớn trong công tác điều tra, khám phá án.
Thanh Nga nhận được thư đe dọa từ ngày đóng vở "Sau ngày cưới", bị ném lựu đạn khi đang diễn "Tiếng trống Mê Linh", thiệt mạng lúc son phấn còn nguyên với vai Dương Vân Nga, không ai không nghĩ đến khả năng chính trị của vụ án. Tuy nhiên, các sĩ quan hình sự vẫn trăn trở, một vụ thủ tiêu, ám sát vì mục đích chính trị thường diễn ra chớp nhoáng, đằng này còn có sự đôi co, giành giật...
"Phải dựng lại hiện trường, thực nghiệm điều tra đúng như lời khai của các nhân chứng. Chỉ có trên cơ sở phân tích thực tiễn một cách khách quan, khoa học mới đánh giá đúng động cơ, mục đích của hành động phạm pháp", Đại tá Trần Lung - Cục trưởng cảnh sát hình sự, đặc phái viên của Bộ trưởng Bộ Công an - quyết định.
Nghệ sĩ Thanh Nga
Ngày 10/01/1979, việc dựng lại hiện trường được tiến hành tỉ mỉ, thận trọng, cố gắng tối đa về tình trạng ban đầu của nó. Hai Thành trực tiếp đóng vai tên cầm súng. Ba người chứng kiến vụ việc được mời tham gia là Nguyễn Văn Các, chị em Lương Thị Thu, Lương Thị Bích, ở đúng vị trí như đêm 26/11/1978. Từng động tác của thủ phạm và nạn nhân được thử đi, thử lại cho tới mức hợp lý nhất.
Nhiều tình huống, giả định được đặt ra, các câu hỏi được nêu lên làm tiền đề cho những kết luận. Buổi tối, các chiến sĩ công an đứng trên lầu nhà cô Thu nhìn xuống, thực nghiệm khả năng quan sát, thụ cảm trong điều kiện ánh sáng yếu. Và đây là tái hiện toàn cảnh diễn biến vụ án được các nhân chứng khẳng định "đúng như thế":
Xe vợ chồng Thanh Nga về tới nhà. Các xuống mở cổng. Xe vào sân. Các mở cửa cho Thanh Nga ra. Một chiếc honda 67 xuất hiện. Tên thứ nhất chĩa súng vào đầu Các:
- Im mồm, mày la tao bắn chết!
Các bị đạp té vào trong xe. Âm thanh "sột, soạt" một lát. Giọng Đổng Lân:
- Các ông muốn gì vợ chồng tôi cũng chịu hết...
Tiếng con nít khóc thét. Đổng Lân nhắc lại câu nói trên và thêm "đừng bắt con tôi". Súng nổ. Đổng Lân rên rỉ:
- Các ơi, cậu Ba trúng đạn rồi...
Tên thứ 2 chui đầu vào xe giằng co, lôi kéo vật gì. Tiếng Thanh Nga:
- Các ông có bắn thì bắn chết tôi đi, đừng bắn con tôi!
Mấy giây. Thanh Nga lặp lại lời nói này. Súng nổ. Bé Cúc Cu la khóc. Tên cầm súng nói "thôi, bỏ đi". Tên kia ra xe honda 67, gã cầm súng vẫn chĩa vào Các và đi giật lùi. Xe máy chạy ngược chiều đường Ngô Tùng Châu ra ngã sáu.
Từng tình tiết được các sĩ quan chỉ huy phân tích thấu đáo. Hai phát súng cách nhau một khoảng thời gian, có 7 lời thoại, nếu đơn thuần là vụ thanh toán, ám sát thì chỉ cần vài giây hung thủ có thể hạ sát toàn bộ những người trong xe. Chúng không bắn nhanh, bắn xối xả để chạy mà trước khi bắn còn có ý đồ nào khác, chỉ nổ súng khi bị kháng cự. Câu nói của vợ chồng nạn nhân "đừng bắt" hay "đừng bắn con tôi", và chi tiết "một tên chui vào xe lôi kéo vật gì rất nặng" cho thấy kẻ gian muốn bắt ai đó. Gã cầm súng đứng bên phải chiếc Volkswagen, viên đạn trên thi thể Đổng Lân lại trái chiều, xuyên từ ngực trái qua phải, chứng tỏ anh đã quay người về sau che chở cho vợ con.
Riêng chai xá xị, hôm khám nghiệm hiện trường thấy trên sàn xe hơi, cứ nghĩ của gia đình, nay Các mới nói không rõ từ đâu mà có. Thật đáng tiếc, nếu sớm biết do 2 tên kia bỏ lại, thì đây là hung khí, dấu hiệu hoạt động của bọn tội phạm hình sự. Không thu giữ chai nước ngọt, cơ quan điều tra mất một vật chứng biết nói...
Tô Rô đi học
Từ những căn cứ trên, Ban chuyên án thống nhất nhận định: Đây là vụ bắt cóc tống tiền không thành dẫn đến giết người. Nhưng bắt cóc ai, Thanh Nga hay con trai? Khả năng bắt giữ nữ nghệ sĩ bị loại ngay vì không ai bắt cóc người lớn trong bối cảnh như thế này. Chỉ có thể là bé Cúc Cu, nhưng khi thực hiện bị ba mẹ cháu phản ứng dữ dội nên kẻ gian buộc phải hạ thủ, khi thanh toán họ rồi thì việc bắt cóc không còn ý nghĩa gì nữa!
"Thỏa đáng", hết thảy đều thừa nhận. Song, để tránh những lệch lạc có thể đưa đến hậu quả tai hại, Giám đốc Mai Chí Thọ chỉ đạo: "Đã có âm mưu, "án lệnh" nhằm vào giới nghệ sĩ, bởi vậy chưa thể loại trừ khả năng các thế lực thù địch dùng hoạt động hình sự để xây dựng cơ sở vật chất, hoặc bọn phản cách mạng mượn tay tội phạm hình sự thực hiện ý đồ chính trị. Theo đó, công tác điều tra vụ án sẽ tách ra 2 bộ phận độc lập, tiến hành song song, lực lượng hình sự xoáy vào hướng hình sự, khối bảo vệ chính trị đi theo hướng chính trị, mũi hình sự được đưa lên hàng đầu".
Món nợ cay đắng một năm trước
Chỉ mươi ngày nữa là đến tết Kỷ Mùi, hoa mai, hoa đào đua nở trên khắp các ngả đường. Ở Phòng Cảnh sát hình sự không có sắc xuân ấy, chỉ có tiếng xe máy nổ gắt, chuông điện thoại đổ liên hồi và bước chân người đi về hối hả. Cuộc điều tra chuyên án Thanh Nga đã chuyển hướng, Phòng Cảnh sát hình sự là đơn vị chủ công đang phải gấp rút rà soát các băng bắt cóc tống tiền chuyên nghiệp, cướp có vũ trang, bọn đâm thuê chém mướn. Tại phòng làm việc, Trung tá Trịnh Thanh Thiệp vùi đầu vào hồ sơ vụ bắt cóc con trai nữ nghệ sĩ Kim Cương hơn một năm trước.
Uy hiếp hai cô giáo trường Vườn Hồng
Hôm ấy là ngày 26/12/1977, lúc 7 giờ 30, chị Kim Quang, em ruột Kim Cương đưa cháu Trần Trọng Gia Vinh (thường gọi Tô Rô, 5 tuổi) tới Trường mẫu giáo Vườn Hồng trên đường Trương Định, quận 3. Chị Quang vừa ra về thì 2 gã đàn ông bước vào lớp, 1 tên tiến thẳng đến chỗ Tô Rô đang ngồi, nói với cô giáo Nga:
- Xin phép cô đưa cháu ra ngoài mua cho nó ít kẹo!
Thoáng nghi ngờ nhưng cô Nga vẫn mềm mỏng:
- Các cháu đang học, không được đâu anh ạ.
Cùng lúc ấy, cô Cúc từ lớp bên cạnh chạy qua. Tên thứ 2 lập tức rút khẩu súng ngắn giấu trong chiếc túi vải đeo trên vai, chĩa vào hai cô:
- Đây là việc riêng của chúng tôi, không được phép can thiệp! Các người ngồi xuống, cấm la lối...
Hai cô giáo líu ríu làm theo. Tên thứ nhất bế thốc bé Tô Rô phóng ra cổng trường. Gã cầm súng đi giật lùi rồi lên xe đồng bọn bôn tẩu.
Ngay trong buổi sáng, gia đình Kim Cương nhận được bức thư, nội dung: Tô Rô đã bị bắt cóc, Kim Cương phải ngừng biểu diễn thời gian để lo cho con, không được báo công an, phải đăng lên Báo "Tin Sáng" rao bán chiếc Toyota, điện thoại liên lạc số...
Bắt cóc bé Tô Rô
Thấy nữ nghệ sĩ thực hiện đúng yêu cầu, 3 tuần sau bọn bắt cóc liên tục điện thoại đòi tiền chuộc 30 lượng vàng. Kim Cương van nài xin bớt và cho biết đã có 15 lượng, cố gắng cao nhất là 18 lượng, còn đòi hơn nghệ sĩ sẽ tự tử. Giọng gã đàn ông tự xưng tên Hải Phong lạnh lùng: "Tôi chỉ thay mặt anh em nói chuyện với bà nên không có thẩm quyền quyết định, để hỏi ý kiến anh em xem đã. Việc bà tự tử, chúng tôi không có trách nhiệm. Bà chết nhưng mọi người trong gia đình bà phải chịu những điều kiện chúng tôi đặt ra thì con bà mới được trở về".
Kim Cương chạy đôn chạy đáo gom được 20 lượng vàng và bọn bắt cóc chấp nhận giá này. Chúng hướng dẫn Kim Cương đi xe máy tới công viên trên đường Hai Bà Trưng lấy bức thư dưới chân ghế đá, đọc rồi chạy xe theo lộ trình chúng dặn. Người mẹ đau khổ lòng vòng qua nhiều tuyến đường, không thấy ai tới lấy vàng. Về nhà, Kim Cương nhận được cú điện thoại:
- Hôm nay đi bà có báo công an không?
- Không! - Kim Cương trả lời.
- Chúng tôi thấy lần này về phía an ninh không đảm bảo cho cả bà lẫn chúng tôi, hẹn bà khi khác vậy. Bà đừng làm phiền chúng tôi, nếu có gì xảy ra thì bà hoàn toàn chịu hậu quả!
"Chúng phát hiện có trinh sát hình sự bám theo mình", Kim Cương thầm nghĩ và lo sợ cho tính mạng đứa con độc nhất, lòng đau thắt khi hình dung bọn bất lương hãm hại bé...
Bẵng đi mấy ngày, kẻ giấu mặt mang tên Hải Phong điện thoại yêu cầu chồng Kim Cương phải lái xe hơi xuất hành ngay, tới cột điện tại ngã ba Cát Lái lấy thư và làm theo chỉ dẫn, khi có người cầm miếng vải áo cháu Tô Rô mặc thì giao vàng, trả lại bức thư.
Không thể trái ý, anh Trần Trọng Thức buộc phải lái xe vòng quanh chợ Thủ Đức, rẽ về đường Nguyễn Tri Phương, thẳng hướng cầu Bình Triệu, vào đường Xô Viết Nghệ Tĩnh, xuôi xuống Tao Đàn, sau đó chạy ngược chiều các đường Trương Định, Bà Huyện Thanh Quan, Nguyễn Đình Chiểu, đến góc Nguyễn Thị Diệu - Trương Định thì có 2 thanh niên đi honda 67 áp sát ném mảnh vải cắt từ áo cháu Tô Rô mặc hôm bị bắt cóc. Anh Thức dừng xe, một tên mũi cao, cẳng tay lông lá rậm rịt như lai Âu Phi tới nhận túi vàng và thu lại bức thư. Chờ đợi một hồi không thấy bóng dáng con trai đâu, anh Thức rầu rĩ đánh xe về nhà. Cùng lúc ấy Kim Cương nhận được điện thoại: "Thưa bà, cuộc trao đổi hôm nay rất tốt đẹp! Chúng tôi sẽ trả lại con bà một ngày gần đây". Sáng 23/01/1978, cháu Tô Rô được thả cạnh nhà thờ Đức Bà. Hôm ấy đúng rằm tháng chạp, trước Tết nguyên đán nửa tháng. Suýt nữa gia đình Kim Cương năm nay không có Tết!
Để sổng bọn tội phạm, mất toi 20 lượng vàng, lực lượng hình sự ngậm đắng nuốt cay, coi như thua đậm. Cuộc giao dịch diễn ra đột ngột, hung thủ quá xảo quyệt, trinh sát làm nhiệm vụ luôn phải giữ khoảng cách, lúng túng trước hành vi chạy xe ngược chiều và trở tay không kịp khi sự việc diễn tiến như phim.
- Hừ, hộp thư chết... Chạy ngược chiều... Chết tiệt!
Trung tá Trịnh Thanh Thiệp bực bội. Nhưng mắt anh chợt sáng lên khi vừa thốt ra câu ấy.
Chuyên án Thanh Nga - Chiến công xuất sắc của lực lượng CAND: Căng thẳng trong phòng họp án
Không khí căng thẳng bao trùm phòng họp. Các ý kiến tranh luận gay gắt nhằm làm rõ động cơ gây án, bởi đó là mấu chốt định hướng truy lùng hung thủ. Đã từng bị ám sát hụt bằng lựu đạn tại rạp Lux B hồi tháng 3/1978, chẳng lẽ nữ nghệ sĩ phải nhận cái chết đau xót từ vai Dương Vân Nga? Vì sao Đổng Lân lại cùng chung số phận? Tính chất vụ án là chính trị hay hình sự?
MỌI KHẢ NĂNG ĐỀU CÓ THỂ
Sáng 27/11, đ/c Mai Chí Thọ - Phó Bí thư Thành ủy kiêm Giám đốc CATP - chủ trì cuộc họp án với sự tham gia của các Phó Giám đốc, Công an quận 1, lãnh đạo 6 phòng nghiệp vụ an ninh và hình sự. Mở đầu, đ/c Giám đốc thông báo: Bộ trưởng Bộ Công an rất quan tâm đến vụ án, đã giao Thứ trưởng Trần Quyết trực tiếp theo dõi, chỉ đạo và cử Đại tá, Cục trưởng Cục Cảnh sát hình sự Trần Lung từ Hà Nội vào phối hợp đánh án; Bí thư Thành ủy Võ Văn Kiệt yêu cầu lực lượng công an phải bắt bằng được thủ phạm trong thời gian sớm nhất để ổn định dư luận.
Khả năng về chính trị được đưa lên hàng đầu, bởi đây là thời điểm an ninh quốc gia diễn biến vô cùng phức tạp, chiến tranh biên giới nổ ra, quan hệ giữa ta và nước láng giềng đang xấu đi, các tổ chức nhen nhóm phản cách mạng hoạt động mạnh. Trong khi đó, đoàn cải lương Thanh Minh mặc dù nhiều lần nhận được thư nặc danh hăm dọa, cấm đoán nhưng vẫn thường xuyên công diễn những vở tuồng chống quân xâm lược phương Bắc, đả kích giai cấp tư sản, riêng Thanh Nga luôn đóng vai chính về các anh hùng dân tộc, thổi vào lòng quảng đại quần chúng tinh thần yêu nước bất khuất.
Đáng lưu ý, trong bức thư ký tên “người con gái xa lạ” gởi cô Ba (Thanh Nga) mới đây, kẻ giấu mặt tiết lộ tại quán cà phê trên đường Cao Thắng, nơi đám tàn binh ngụy hay tụ tập, có 2 gã đàn ông bàn việc “bấm nút” giết Thanh Nga, kế tiếp là Kim Cương, Thẩm Thúy Hằng… Xâu chuỗi lại các sự kiện, Ban chuyên án nhận định có thể bọn phản động, đặc vụ, gián điệp đã ra tay để tạo tiếng vang, cảnh cáo và gây hoang mang trong giới nghệ sĩ; mục tiêu chính chúng nhắm vào là Thanh Nga, hạ sát luôn cả chồng để bịt đầu mối. Xét nhân thân Đổng Lân vốn là dân biểu chế độ Việt Nam cộng hòa, Chánh văn phòng Bộ Thông tin chiêu hồi, không loại trừ ông bị tình báo đế quốc, CIA thủ tiêu vì một lý do bí mật nào đó, buộc phải thanh toán cô vợ để diệt khẩu và đánh lạc hướng.
Một buổi họp án.
Khía cạnh hình sự của vụ án cũng được bàn luận sôi nổi với những căn cứ: đoàn Thanh Minh nói chung, nghệ sĩ Thanh Nga nói riêng ngày càng nổi tiếng, do yếu tố cạnh tranh nghề nghiệp làm nảy sinh mâu thuẫn trong quyền lợi, ganh ghét, đố kỵ về tài năng dẫn đến tàn sát lẫn nhau. Vấn đề quan trọng hơn, Đổng Lân đã 2 đời vợ, Thanh Nga cũng từng lấy chồng, bỏ lại sau lưng không ít kẻ có máu mặt đắm đuối mà tuyệt vọng trước giai nhân. Thù tức tình ái muôn đời vẫn xảy ra bao chuyện đau lòng, liệu có kẻ cuồng si nào manh động rửa mối hận tình? Từ những tình tiết thu thập ban đầu, không thể không nghĩ tới một vụ bắt cóc tống tiền bất thành dẫn đến án mạng…
Ai cũng có lý khi trình bày quan điểm của mình. Dấu vết tội phạm mong manh, phía nạn nhân có vô vàn điều để nghi vấn, thật không dễ xác định ngay những kẻ thủ ác bắn giết cả hai vợ chồng vì ý đồ gì. Thế nên, hướng khoanh vùng đối tượng rất mơ hồ.
“Mọi khả năng đều có thể”, đ/c Giám đốc chốt lại rồi chỉ đạo các lực lượng CATP cùng bắt tay vào cuộc, bộ phận bảo vệ chính trị đi sâu tấn công các tổ chức, phần tử phản động, CIA, đám tướng tá, sĩ quan ngụy và các băng đâm thuê chém mướn; cảnh sát hình sự khẩn trương xác minh các mối quan hệ xã hội để điều tra, làm rõ thái độ, việc sử dụng thời gian của những người có mâu thuẫn về tiền bạc, nghề nghiệp, luyến ái với nạn nhân, rà soát các băng cướp có vũ khí và bọn bắt cóc tống tiền. Những việc cần làm ngay là yêu cầu công an các phường, xã báo cáo những chiếc honda 67 màu đen về nhà sau 23 giờ đêm 26/11, truy tìm chiếc Volkswagen màu vàng bám theo xe vợ chồng Thanh Nga trước lúc xảy ra vụ án, phúc tra lại lời khai các nhân chứng…
“GÃ GÁC CỬA” BÍ ẨN
Người bị nghi ngờ đầu tiên là Nguyễn Văn Các. Trước giải phóng, anh ta thuộc binh chủng biệt động quân, là con nuôi người bạn thân nên được bà bầu Thơ đưa về làm nhiệm vụ soát vé, xếp chỗ ngồi, giữ gìn trật tự khi đoàn Thanh Minh biểu diễn. Sau vụ Thanh Nga bị khủng bố bằng lựu đạn, nghe nói Các võ nghệ cao cường, bà bầu Thơ giao anh ta thêm việc bảo vệ nữ nghệ sĩ, lương trả hậu hĩnh. Hàng ngày, Các phải hộ tống, theo sát Thanh Nga từ nhà tới rạp và trên đường ra về.
Ở vụ án này, thật trớ trêu, người được bảo vệ là vợ chồng Thanh Nga đều thiệt mạng, vệ sĩ lại sống nhăn, mới một cái đạp đã nằm bẹp dí mà chẳng hề có phản ứng gì, mặc thân chủ trong cơn hoạn nạn. Lời khai của Các nhiều điểm không hợp lý. Anh ta nói tên cầm súng đứng ngay sau lưng, nếu đúng như vậy thì giỏi võ như Các chỉ một cú xoay người là hạ gục được đối thủ. Các bảo bị đạp ngã úp mặt vào trong xe, thế nhưng mấy lần Đại úy Võ Tấn Thành cho thực nghiệm, Các đều đập đầu vào thành xe rồi bật ngửa. Xem xét kỹ toàn thân anh ta không có bất cứ dấu vết sây sát nào.
Trong bức thư của “người con gái xa lạ” gởi cô Ba Thanh Nga, có 2 chi tiết khiến Ban chuyên án liên tưởng đến Nguyễn Văn Các. Thứ nhất, “cô gái” kia nghe lỏm được chuyện 2 tên bàn bạc “bấm nút” giết Thanh Nga, một tên nói rằng “có gì tao sẽ kêu thằng gác cửa giúp mày”. Cuối thư, tác giả nhắc nhở “cô Ba nhớ kiểm tra những người gác cửa…”. Thứ hai, Các có mối quan hệ thân thiết với chủ quán cà phê nơi diễn ra cuộc thảo luận trên. Đối chiếu với công việc tổ trưởng trật tự của Các, mỗi tối biểu diễn thường đứng canh cửa soát vé, liệu anh ta có phải là gã gác cửa như lời cảnh báo? Băng sát thủ ập tới đúng lúc Các vừa mở cổng, xe Volkswagen đã đậu trong sân, kẻ gian tự do hành động cứ như có sự sắp đặt từ trước…
Trinh sát được lệnh theo dõi mọi di biến động của Các, thấy anh ta vẫn bình tĩnh, giữ nếp sinh hoạt bình thường, không có dấu hiệu bỏ trốn, thái độ luôn buồn bã và tỏ ra ân hận. “Chưa có ai đối xử với tôi tốt như cô Ba. Hôm ấy chúng nó bắn tôi chết đi còn hơn là để sống mà ôm nhục thế này”, Các bộc bạch với nhiều người như vậy. Kết quả xác minh, Các thường xuyên lui tới quán cà phê nêu trên là để tuồn vé cho chị chủ bán giá chợ đen kiếm tiền tiêu xài chứ không giao du với các thành phần bất hảo. Ban chuyên án nhận định, khả năng Các khiếp vía trước họng súng, hèn nhát chẳng dám kháng cự, tinh thần hoảng loạn nên khai báo thiếu chính xác chứ không thông đồng với bọn giết người. Hướng điều tra về Các tạm gác lại khi bé Cúc Cu phát giác kẻ bắn ba má mình xuất hiện trong đám tang. Đối tượng này càng lúc càng hấp dẫn các chiến sĩ hình sự.
“ÔNG NÀY BẮN BA MÁ CON…”
Dòng người chen chúc trong và ngoài Bệnh viện Sài Gòn khi hay tin nữ hoàng sân khấu lâm nạn. Giờ khâm liệm, không ai cầm được nước mắt, ngậm ngùi nhìn mặt thần tượng lần cuối. Anh thợ chụp ảnh bấm máy liên tục, như cố ghi lại khoảnh khắc biệt ly đau đớn. Linh cữu vợ chồng Thanh Nga sau đó quàn ở trụ sở Hội nghệ sĩ thành phố, số 81 Trần Quốc Thảo. Hàng vạn người hâm mộ từ khắp các tỉnh thành kéo về thắp nhang tưởng niệm khiến anh phó nháy tất bật. Thấy bé Cúc Cu, anh ta hướng ống kính tới. Đèn flash vừa lóe sáng, cậu bé ù té chạy, hét toáng lên:
- Ông này ba xạo, bắn ba má còn làm bộ chụp hình!
Tay chụp ảnh thoáng sững người, mặt biến sắc khi có nhiều cái nhìn soi mói. Câu nói bất ngờ của con trai Thanh Nga cùng thần thái của gã thợ ảnh không qua khỏi mắt đội trưởng trọng án Hai Thành. “Con nít thường không nói dối”, anh thầm nghĩ và ra hiệu cho trinh sát bám theo kẻ vừa bị lật tẩy. Thái độ gượng gạo, anh này chụp thêm ít kiểu rồi lẩn vào đám đông mất hút.
Để vuột mất đầu mối quan trọng, các chiến sĩ công an vô cùng day dứt khi con cháu bà bầu Thơ cho hay thợ chụp hình không biết ai kêu mà tới. Phải mất 3 ngày truy lùng, trinh sát mới phát hiện đối tượng làm việc tại tiệm ảnh Tân Kỳ trên đường Lê Lợi. Lai lịch được làm rõ: tên Trần Hiền Đình, 29 tuổi, vốn là trung sĩ hải quân ngụy, có mối quan hệ phức tạp với đám buôn bán chợ trời và một số người nước ngoài.
Nghi vấn về Đình cứ tăng lên với những tình tiết rất khó lý giải: trên đường đi, anh ta luôn có ý thức chống lại sự theo dõi; hôm đến nhà bà bầu Thơ trả ảnh, cháu Cúc Cu lại một lần nữa hoảng sợ bỏ chạy lúc giáp mặt; tổ chức nhận diện qua ảnh, trong nhiều khuôn mặt, vóc dáng, nhân chứng, Lương Thị Thu nhặt đúng ảnh Đình và nói: “người này na ná giống tên cao gầy cầm súng”; khi được Hai Thành đề nghị đóng vai bạn gái tới tiệm Tân Kỳ chụp ảnh lưu niệm, cô Thu vẫn chỉ vào Đình bảo giống kẻ đã bắn Thanh Nga…
Trần Hiền Đình lập tức bị triệu tập để thẩm vấn. Hỏi ai thuê chụp hình đám tang, Đình trả lời bà chủ sai đi. Hỏi chủ tiệm, bà bảo một ông lai Pháp tới báo gia đình nạn nhân cần người chụp ảnh… Đang rà soát các băng nhóm tội phạm hình sự, Trung tá Trịnh Thanh Thiệp và Đại úy Võ Tấn Thành chợt nhớ đến vụ bắt cóc con nghệ sĩ Kim Cương, tên đi nhận vàng có bàn tay lông lá như Tây lai. Dường như cùng chung suy nghĩ, 2 sĩ quan chỉ huy mở sổ tay ghi đậm dòng chữ “gã Tây lai”.
- Anh hãy cho biết vào đêm 26/11 anh làm gì, ở đâu, ai chứng kiến? - Đang ân cần thăm hỏi về hoàn cảnh gia đình, công việc làm ăn, Trung tá Trịnh Thanh Thiệp bỗng cất giọng nghiêm nghị.
Trần Hiền Đình rúm người lại, vẻ lúng túng lộ rõ trên khuôn mặt.
- Dạ, thưa ông, bữa đó tôi ở nhà ba má tôi ạ! - Đình đáp bằng thái độ thiếu tự tin.
Trung tá Thiệp nhìn xoáy vào mắt anh ta:
- Có thật thế không?
Đình cúi đầu, nghĩ ngợi một lát rồi lí nhí:
- Thưa… tôi nhớ lại… tôi rửa ảnh suốt đêm tại tiệm…
Ở gian cạnh bên, Nguyễn Văn Các được bố trí ngồi cùng Phó phòng Cảnh sát hình sự Nguyễn Kiên Trung. Nghe tiếng Đình vọng qua, Các quả quyết:
- Đúng con người này, giọng nói này của đứa cầm súng đứng sau lưng tôi!
Cùng lúc ấy, các điều tra viên tới báo cáo kết quả giám định nguồn hơi. Chó nghiệp vụ xác nhận chiếc mũ vải thu tại hiện trường với áo lót của Đình là cùng một chủ…
Xem thêm:
1-Chuyên án Thanh Nga - Chiến công xuất sắc của lực lượng CAND: Phát súng oan nghiệt trong đêm-Phần 1.
2-Chuyên án Thanh Nga - Chiến công xuất sắc của lực lượng CAND: Phát súng oan nghiệt trong đêm-Phần 2 .
3-Chuyên án Thanh Nga - Chiến công xuất sắc của lực lượng CAND: Phát súng oan nghiệt trong đêm-Phần 3 (cuối, hết).
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét
Những người bạn