Thủ khoa Sư phạm Lý giành ba Thủ học biến sĩ Mỹ

Nhật Quang trong chuyến giao lưu khoa học tại Nhật Bản năm 2022. Ảnh: Nhân vật cung cấp
Thủ khoa Sư phạm Lý giành ba học bổng tiến sĩ Mỹ


Vào Sư phạm một phần vì kinh tế khó khăn nhưng Nhật Quang tốt nghiệp thủ khoa và giành ba học bổng tiến sĩ toàn phần ở Mỹ.

Với điểm trung bình học tập 3,92/4, Nguyễn Nhật Quang, 22 tuổi, là thủ khoa tốt nghiệp ngành Sư phạm Vật lý của trường Đại học Sư phạm TP HCM năm 2023.

Từ cuối năm thứ ba đại học, Quang đã được Đại học bang Florida, Mỹ, cấp học bổng tiến sĩ toàn phần trị giá 7 tỷ đồng trong 5 năm, gồm học phí và sinh hoạt phí. Sinh hoạt phí sẽ đến đến từ việc trợ giảng hoặc trợ lý nghiên cứu tại khoa Vật lý của trường. Ngoài ra, nam sinh được chấp nhận vào chương trình tiến sĩ của Đại học Connecticut và Đại học Utah, cũng với học bổng và hỗ trợ tài chính toàn phần.

"Đam mê nghiên cứu về Vật lý năng lượng cao (còn gọi là Vật lý hạt cơ bản), mình chọn Đại học bang Florida vì trường rất mạnh về lĩnh vực này, có các phòng nghiên cứu, thí nghiệm trọng điểm của Mỹ", Quang cho hay. Trường nằm trong top 20 đại học công lập hàng đầu của Mỹ theo xếp hạng của U.S News & World Report.

Năm 2020, cựu học sinh trường THPT chuyên Lê Hồng Phong, TP HCM, đứng trước nhiều lựa chọn vào thẳng đại học với giải ba quốc gia môn Vật lý. Khác với bạn bè chọn Bách khoa hoặc Công nghệ thông tin, Quang chọn Sư phạm vì yêu thích Vật lý và công việc giảng dạy, cũng giúp gia đình giảm gánh nặng học phí.

Quang cho hay gia đình không khá giả nên không nghĩ đến du học hay học cao hơn mà xác định sẽ trở thành giáo viên dạy Vật lý ở phổ thông. Bước ngoặt đến với Quang khi được tham gia nghiên cứu tại phòng thí nghiệm Vật lý tính toán của trường do GS Lê Văn Hoàng hướng dẫn.

Từ công việc của thầy và các đàn anh đi trước, Quang nhận ra tốt nghiệp sư phạm Vật lý không chỉ đi dạy phổ thông mà còn có thể nghiên cứu sâu, giảng dạy ở bậc cao hơn. Được thầy chỉ ra các hướng nghiên cứu và tham gia giao lưu khoa học ở nước ngoài, dần dần nam sinh thích thú với việc nghiên cứu và giảng dạy ở bậc đại học. Với lời động viên "cứ đi rồi sẽ đến" của thầy, Quang can đảm vạch ra mục tiêu làm nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Mỹ vào đầu năm thứ ba (tháng 8/2022).

Trong vòng bốn tháng, nam sinh gấp rút thi chứng chỉ GRE (chứng chỉ điều kiện cho bậc sau đại học ở Mỹ) chuyên ngành Vật lý và chứng chỉ tiếng Anh. Thời điểm đó, các khóa thi IELTS tại Việt Nam bị tạm ngưng, em phải chuyển sang thi lấy chứng chỉ Duolingo. Ngoài ra, nam sinh xin thư giới thiệu từ GS Lê Văn Hoàng và hai giảng viên khác ở khoa Vật lý, viết thư tự giới thiệu cùng bảng điểm, danh sách các khóa học Vật lý và Toán từng tham gia để cho vào hồ sơ.

Quang cho biết chi phí nộp hồ sơ trung bình ở mỗi trường là 100 USD (2,5 triệu đồng) nên ưu tiên chọn những trường mạnh về nghiên cứu Vật lý. Nam sinh cũng chủ động liên hệ để xin miễn, giảm phí hồ sơ.

GS Lê Văn Hoàng, giảng viên cao cấp khoa Vật lý, nhận xét Quang là sinh viên đặc biệt xuất sắc mà ông từng hướng dẫn. Theo kinh nghiệm của ông, khi cấp học bổng tiến sĩ, các đại học ở Mỹ chú trọng thành tích học tập và thiên hướng nghiên cứu khoa học của ứng viên thông qua thư giới thiệu của người hướng dẫn.

Trong thư giới thiệu Quang, GS Hoàng nhấn mạnh nam sinh xuất sắc nhất trong khóa gần 100 sinh viên của khoa, thuộc nhóm cao nhất trường. Quang đã đến phòng lab học tập và tham gia nghiên cứu Vật lý từ năm thứ hai, có nghiên cứu về Vật lý hệ thấp chiều đăng trên tạp chí khoa học của trường vào năm thứ ba.

Khi hướng dẫn nghiên cứu khoa học và khóa luận tốt nghiệp, ông giao cho Quang đề tài tính toán lý thuyết phổ năng lượng exciton trong tấm đơn lớp TMDC với sự có mặt của từ trường. Đề tài này đòi hỏi kiến thức, kỹ năng cao hơn ở bậc đại học nhưng Quang giải quyết tốt.

Giáo sư ấn tượng khi học trò tiếp tục giải quyết bài toán mà đề tài nghiên cứu đặt ra dù đã hoàn thành khóa luận, nhận được học bổng tiến sĩ ở Mỹ. Đây chính là tinh thần theo đuổi đến cùng của người làm khoa học. Kết quả thu được từ đề tài nghiên cứu này của Quang sẽ được công bố trên tạp chí Khoa học quốc tế (SCIE) trong thời gian tới.

"Bên cạnh yếu tố năng lực, với thái độ làm việc nghiêm túc, có chí hướng và đam mê, tôi tin Quang sẽ thành công trên con đường khoa học", GS Hoàng nói.


Nhật Quang và GS Lê Văn Hoàng (bên trái). Ảnh: Nhân vật cung cấp

Trong thư tự giới thiệu, Quang chia sẻ quan điểm nghiên cứu khoa học là hành trình học hỏi, khám phá không ngừng nghỉ, không tự mãn với những gì mình đã biết mà hướng đến khám phá giới hạn mới.

"Có những thời điểm mình gặp khó khăn và không hiểu hết mọi thứ ngay lập tức, nhưng mình xem đó bước tiến và yếu tố cần thiết trên hành trình nghiên cứu", Quang nói.

Bên cạnh điểm số, Quang nhìn nhận việc từng tham gia trường hè Vật lý, chương trình trao đổi sinh viên về khoa học, văn hóa ở Nhật Bản, Hàn Quốc cũng là điểm cộng cho thấy mục tiêu theo đuổi nghiên cứu khoa học của bản thân.

Nam sinh còn là nhân tố sôi nổi trong các phong trào Đoàn Hội của trường và chiến dịch tình nguyện Mùa hè xanh, Xuân tình nguyện. Ngay từ năm nhất, em bắt đầu làm gia sư, trợ giảng môn Vật lý cho chương trình Gặp gỡ Toán học-Vật lý-Ngữ văn hàng năm.

Quang coi đây là vừa là việc làm thêm, vừa là cơ hội thực hành nghề nghiệp bởi được vận dụng kiến thức, kỹ năng sư phạm.

Để cân bằng thời gian, Quang lập kế hoạch hàng tuần, xác định công việc ưu tiên trong mỗi thời điểm. Việc gia sư được xếp vào buổi tối. Thời điểm thi, kiểm tra, Quang sẽ tập trung hoàn toàn cho việc học. Cuối tuần hoặc mùa hè, nam sinh dành cho các hoạt động đoàn thể, giao lưu khoa học.

Một cách để Quang sử dụng hiệu quả quỹ thời gian trong ngày là tận dụng những khoảng thời gian trống rải rác để học nhanh hoặc làm những công việc nhỏ. Giờ chuyển tiếp giữa các buổi học hay lúc di chuyển được tận dụng để nghe lại bài giảng.

Quang dự định trở về sau khi hoàn thành chương trình tiến sĩ ở Mỹ. Nam sinh mong làm tại một trường đại học hoặc viên nghiên cứu để vừa nghiên cứu tạo ra kiến thức mới, vừa dạy học để truyền cảm hứng cho thế hệ sau.

"Mình tin rằng các nghiên cứu sẽ có giá trị khi nó được giảng dạy và truyền thụ để tiếp tục ứng dụng và phát triển. Do đó, truyền lửa đam mê Vật lý cho thế hệ trẻ cũng không kém phần quan trọng bên cạnh việc nghiên cứu", Quang chia sẻ.

---

Chàng trai ba lần là thủ khoa, tốt nghiệp đại học sau 8 năm

Từ bỏ ba năm học Y sau khi đứng đầu kỳ thi tốt nghiệp toàn quốc, Gia Khánh trở thành thủ khoa đầu vào và đầu ra của trường Đại học Sư phạm TP HCM.

Nguyễn Hoàng Gia Khánh, sinh năm 1997, tốt nghiệp ngành Sư phạm Hóa với điểm trung bình học tập (GPA) đạt 3,94/4 và chứng chỉ tiếng Anh TOEIC 970/990. Nhận bằng cử nhân ở tuổi 26, sau 8 năm học đại học, Khánh nhìn nhận kết quả này đến một cách tự nhiên sau những nỗ lực hoàn thiện bản thân qua từng môn học.

"Đây là hành trình nhiều chông gai, có lúc mất phương hướng, sai và làm lại, nhờ đó em nhận ra giá trị và định vị bản thân", Khánh nói.


Gia Khánh trong ảnh chụp năm 2022. Ảnh: Nhân vật cung cấp

Năm 2015, Khánh là lứa thí sinh đầu tiên của kỳ thi tốt nghiệp THPT quốc gia, trở thành một trong hai thủ khoa toàn quốc ở tổng điểm 6 môn thi với 53,75/60 điểm. Xét tổ hợp khối B (Toán, Hóa, Sinh), Khánh đạt 28,5 điểm, trúng tuyển ngành Y đa khoa trường Đại học Y Dược TP HCM.

Mẹ và ông bà ngoại là giáo viên nên từ nhỏ Khánh đã mường tượng một ngày mình sẽ đứng trên bục giảng. Nam sinh cũng thích học và tìm hiểu về nhiều thứ mới mẻ, đặc biệt là các môn tự nhiên, việc hiểu rõ về cơ thể người và các bệnh lý khiến Khánh cảm thấy hứng thú.

"Thời điểm lựa chọn nghề nghiệp em phân vân giữa Sư phạm Hóa và Y khoa nhưng không tìm hiểu kỹ, chỉ hứng thú với kiến thức lý thuyết mà không biết thực tế công việc của nghề Y sẽ như thế nào", Khánh kể.

Đến năm thứ ba, bắt đầu thực tập ở bệnh viện, Khánh nhận ra đây không phải cuộc sống mà mình muốn. Lúc đó, nam sinh bị stress vì bài vở rất áp lực, hoang mang không biết mình có thực sự muốn trở thành bác sĩ hay không. Vì thế, Khánh quyết định dừng lại.

Khi xét học bạ vào ngành Sư phạm Hóa của trường Đại học Sư phạm TP HCM, Khánh thiếu 0,05 điểm. Nam sinh dành một năm để ôn thi lại. Sau kỳ thi tốt nghiệp THPT năm 2019, Khánh đỗ thủ khoa đầu vào trường Đại học Sư phạm TP HCM với 28,05 điểm. Trong đó, Toán đạt 9,6 điểm, Hóa 9,25 và Tiếng Anh 9,2.

Khi biết lựa chọn của Khánh, gia đình ủng hộ. Tuy nhiên, Khánh nhận không ít bình luận tiêu cực từ mọi người xung quanh và mạng xã hội, cho rằng đó là quyết định nông nổi, lãng phí thời gian, tiền bạc.

Khánh nói không tự hào hay cổ súy việc chọn đại một ngành nghề rồi lại thay đổi, nhưng với nam sinh, ba năm ở trường Đại học Y Dược TP HCM không hề lãng phí. Khánh trưởng thành hơn và kiến thức Y khoa giúp Khánh xây dựng bài giảng môn Hóa theo hướng thực tiễn để học sinh hiểu sâu về môn học.


GS Huỳnh Văn Sơn, Hiệu trưởng, trao bằng tốt nghiệp cho Gia Khánh hôm 7/7. Ảnh: HCMUE

Ngoài nền tảng kiến thức tốt, Khánh duy trì động lực học tập. Với mỗi môn học, giảng viên luôn kết nối lý thuyết với thực tiễn và các kiến thức phổ thông. Do đó, Khánh hiểu vì sao cần học môn học này và nó sẽ giúp mình phát triển kỹ năng gì. Theo Khánh, đó là phương pháp dạy lấy người học làm trung tâm. Em cũng học hỏi điều này để quá trình đi dạy sau này giúp học sinh thấy được cái hay và sự cần thiết của môn học.

Mặt khác, Khánh nói không dám lười biếng, qua loa vì sự nhiệt huyết trong từng bài giảng của thầy cô. Mỗi khi thắc mắc vấn đề nào đó, Khánh được thầy cô giảng lại kỹ lưỡng, cung cấp tài liệu tham khảo rất chi tiết, hữu ích. Thậm chí, ở một số môn học, thầy cô còn phản hồi cho từng sinh viên về điểm mạnh hay yếu cần cải thiện.

"Thầy cô vừa giỏi, tâm huyết và lắng nghe sinh viên, là nguồn động lực rất lớn với em", Khánh nói.

Giảng dạy và hướng dẫn Khánh nghiên cứu khoa học, làm tiểu luận tốt nghiệp, TS Nguyễn Thanh Bình, Giảng viên khoa Hóa học, đánh giá Khánh chịu khó và dám đương đầu với thách thức. Nam sinh luôn xem trước nội dung, chủ đề các buổi học, đến lớp nghe lại rồi tìm giảng viên trao đổi những điểm còn thắc mắc hoặc mở rộng vấn đề.

Tự nhận yếu phần thực hành, Khánh xin làm thực nghiệm khi nghiên cứu khoa học với thầy để học hỏi dù đây không phải là phần bắt buộc.

"Tôi tin Khánh sẽ trở thành một nhà giáo tốt", thầy Bình nói, thêm rằng trong những buổi dạy thử, Khánh chuẩn bị giáo án, bài giảng rất nghiêm túc, bám sát yêu cầu của chương trình và giảng viên. Ngoài ra, em còn sáng tạo các bộ dụng cụ học tập, thí nghiệm giúp học sinh dễ hiểu bài hơn.

Thời gian tới, Khánh sẽ theo học thạc sĩ ngành Lý luận và phương pháp dạy học tại trường đồng thời đi dạy theo đúng ước mơ của mình.

Khánh nói nhớ mãi lời tâm sự của một cô giáo, rằng "nghề giáo là nghề gieo hạt, cô gieo hạt để em trưởng thành, để em tiếp tục gieo hạt cho sự trưởng thành của thế hệ mai sau". Những năm tháng học tập tại trường giúp Khánh cảm nhận được sự trao truyền, gắn kết và sứ mệnh trong nghề của mình thông qua hình ảnh của cô.

"Nghề giáo ngày càng đối mặt với nhiều thách thức, khó nói trước được điều gì, nhưng tôi tự dặn lòng sẽ giữ sự nhiệt huyết, máu lửa trong nghề như thầy cô đã truyền cho mình", Khánh chia sẻ.

---

Nguồn: ổng tThủ khoa Sư phạm Lý giành ba Thủ học biến sĩ Mỹ