Niger: Tổng thống bị lật đổ sống khổ sở, sắp hết cả đồ ăn

Tổng thống Niger Mohamed Bazoum trong một sự kiện khi chưa bị lật đổ. (Ảnh: Reuters)
Niger: Tổng thống bị lật đổ sống khổ sở, sắp hết cả đồ ăn


Mỹ vừa bày tỏ lo ngại về tình trạng của tổng thống Niger bị lật đổ, sau khi đảng của ông cho biết ông và gia đình sắp cạn kiệt lương thực và đang sống trong hoàn cảnh rất khó khăn.

Tổng thống Mohamed Bazoum bị nhốt trong dinh tổng thống ở Niamey cùng vợ và con trai, sau khi một nhóm sĩ quan tiến hành cuộc đảo chính lật đổ ông hôm 26/7.

Ông chưa xuất hiện lần nào kể từ cuộc đảo chính, nhưng các nguồn tin thân cận cho biết ông từ chối từ chức. Gia đình ông đang sống trong cảnh không có điện, chỉ còn gạo và thức ăn đóng hộp, một cố vấn thân cận của ông cho biết. Cố vấn cũng nói rằng sức khỏe của ông Bazoum đến nay vẫn bình thường.

Chính đảng của ông Bazoum ra tuyên bố xác nhận điều kiện khó khăn của ông và cho biết gia đình ông cũng không có nước sạch để sử dụng.

Bộ Ngoại giao Mỹ cho biết, Ngoại trưởng Antony Blinken có cuộc trao đổi với ông Bazoum hôm 8/8 về những nỗ lực ngoại giao gần đây. Trong cuộc trao đổi, ông Blinken “nhấn mạnh việc bảo đảm an toàn cho Tổng thống Bazoum và gia đình ông”.

Trong tuần này, chính quyền quân sự Niger triển khai các bước đi nhằm củng cố quyền lực và gạt bỏ nỗ lực hòa giải quốc tế. Ngày 9/8, phe đảo chính cáo buộc Pháp đang cố tìm cách gây bất ổn ở Niger, vi phạm không phận và không công nhận lãnh đạo chính quyền quân sự. Pháp bác bỏ cáo buộc.

Đầu tuần này, phe đảo chính đưa nhà kinh tế học Ali Mahaman Lamine Zeine lên làm thủ tướng. Ông Zeine từng là bộ trưởng kinh tế và tài chính nhưng đã rời vị trí sau cuộc đảo chính năm 2010. Sau đó, ông làm việc tại Ngân hàng Phát triển châu Phi.

Phe đảo chính từ chối tiếp các nhóm hòa giải từ Liên Hợp Quốc, Liên minh châu Phi và khối ECOWAS của Tây Phi vì lý do an ninh.

ECOWAS dọa sẽ dùng vũ lực nếu phe đảo chính không khôi phục quyền lực cho ông Bazoum. Nhưng thời hạn chót vào cuối tuần qua đã qua mà ECOWAS chưa có hành động gì. Khối này dự kiến họp trong ngày 10/8 để thảo luận về tình hình.

Các tướng đảo chính nói rằng họ chiếm quyền vì họ có thể bảo vệ đất nước tốt hơn trước tình trạng bạo lực tôn giáo. Tuy nhiên, các nhà ngoại giao và phân tích cho rằng cuộc đảo chính là kết quả của cuộc đấu đá chính trị giữa tổng thống và chỉ huy lực lượng cận vệ, Tướng Abdourahmane Tchiani, người đang điều hành đất nước.

---

Chính quyền quân sự Niger từ chối yêu cầu của Mỹ, Washington cảnh báo hậu quả

Quyền Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ đã tới Niger và có cuộc nói chuyện "đôi lúc khó khăn" kéo dài 2 tiếng với các lãnh đạo phe đảo chính.


Bà Victoria Nuland, quyền Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ, đã gặp đại diện phe đảo chính ở Niger. Ảnh: Shutterstock

Guardian ngày 8/8 đưa tin, bà Victoria Nuland, quyền Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ, mô tả cuộc đàm phán suốt 2 tiếng với chính quyền quân sự ở thủ đô Niamey của Niger là "thẳng thắn và khó khăn", trong bối cảnh phe đảo chính từ chối nhượng bộ trước áp lực quốc tế để khôi phục chính quyền dân sự.

Bà Nuland nói với các phóng viên rằng đã gặp các sĩ quan quân đội Niger, trong đó có Chuẩn tướng Moussa Salaou Barmou - người được bổ nhiệm làm Tổng tham mưu trưởng quân đội Niger.

Tuy nhiên, chính quyền quân sự không đáp ứng yêu cầu của bà Nuland khi quyền Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ muốn gặp tướng Abdourahamane Tiani, thủ lĩnh phe đảo chính, hoặc Tổng thống bị lật đổ Mohamed Bazoum, người đang bị quản thúc tại gia.

"Cuộc đàm phán rất thẳng thắn nhưng đôi khi cũng gặp khó khăn", bà Nuland nói với các phóng viên qua điện thoại khi chuẩn bị rời Niamey.

Theo Guardian, quyền Thứ trưởng Ngoại giao Mỹ còn mô tả rằng phe đảo chính không chấp nhận lời kêu gọi của Mỹ về việc khôi phục chính quyền dân sự.

Bà Nuland cũng cảnh báo sẽ có những hậu quả với mối quan hệ giữa Niger và Mỹ nếu chính quyền quân sự không khôi phục chức vụ cho ông Bazoum.

Tuần trước, Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken tuyên bố rằng Washington sẽ đình chỉ viện trợ cho Niger, ngoại trừ việc hỗ trợ nhân đạo, cho đến khi "chính quyền dân sự được khôi phục lại". Một quan chức Mỹ ngày 7/8 ước tính, khoản viện trợ bị đình chỉ trị giá ít nhất 100 triệu USD.

Dẫu vậy, bà Nuland khẳng định cam kết của Mỹ "về một giải pháp thương lượng" cho cuộc xung đột. Nếu phe đảo chính sẵn sàng "khôi phục trật tự hiến pháp của Niger", Washington cũng sẵn sàng giúp đỡ điều đó.

Bất chấp áp lực quốc tế, chính quyền quân sự Niger dường như không chấp nhận lùi bước. Tối 6/8, họ tuyên bố đóng cửa không phận cho tới khi có thông báo mới.

"Trước mối đe dọa can thiệp quân sự ngày càng rõ ràng, không phận Niger bị đóng cửa từ ngày hôm nay", một đại diện của chính quyền quân sự thông báo trên đài truyền hình quốc gia tối 6/8.

Người này cho biết, đã có một cuộc triển khai lực lượng ở 2 quốc gia Trung Phi với ý định can thiệp quân sự vào Niger, nhưng không cung cấp chi tiết.

Giới lãnh đạo của chính quyền quân sự cảnh báo, bất kỳ nỗ lực nào vi phạm không phận Niger sẽ phải đối mặt "với phản ứng quyết liệt và ngay lập tức".

Ngày 7/8, Emos Lungu, phát ngôn viên của Cộng đồng Kinh tế các quốc gia Tây Phi (ECOWAS), cho biết, khối này sẽ tổ chức một hội nghị thượng đỉnh bất thường vào ngày 10/8 để thảo luận về tình hình ở Niger.

Sự thống nhất của ECOWAS bị phá vỡ vì Mali và Burkina Faso dành sự ủng hộ cho chính quyền quân sự ở Niger. Cả Mali và Burkina Faso đều là thành viên của ECOWAS và cam kết bảo vệ Niger nếu cần thiết.

Quân đội Mali cho biết sẽ cử một phái đoàn tới Niamey để thể hiện tình đoàn kết, đồng thời một máy bay quân sự từ Burkina Faso được cho là đã hạ cánh xuống Niger, Guardian đưa tin.

---

Nguồn: Niger: Tổng thống bị lật đổ sống khổ sở, sắp hết cả đồ ăn