Điện Kremlin chưa thông tin về kế hoạch tang lễ cho ông trùm Wagner

Chân dung trùm Wagner Yevgeny Prigozhin và Dmitry Utkin, một trong những lãnh đạo của Wagner, tại một điểm tưởng niệm tự phát ở thành phố St. Petersburg của Nga ngày 26-8 - Ảnh: AFP
Điện Kremlin chưa thông tin về kế hoạch tang lễ cho ông trùm Wagner


Điện Kremlin cho biết chưa nắm thông tin khi nào sẽ cử hành tang lễ cho ông chủ tập đoàn Wagner Yevgeny Prigozhin và do đó cũng chưa biết ông Putin có tham dự lễ tang hay không.

"Điện Kremlin chưa có thông tin về hình thức và ngày tổ chức tang lễ cho ông Prigozhin, vì vậy không thể trả lời câu hỏi tổng thống có tham dự hay không", báo Guardian dẫn lời người phát ngôn Điện Kremlin, ông Dmitry Peskov, ngày 28-8.

"Ngay khi có quyết định, chúng tôi sẽ thông báo tới công chúng. Những quyết định như vậy luôn được thảo luận với gia đình tang quyến", ông Peskov nói thêm.

Một số thành viên của Wagner nói với báo Guardian là họ không biết đám tang của ông Prigozhin sẽ tổ chức khi nào và ở đâu.

"Chúng tôi chưa được thông báo gì cả. Tôi hy vọng ông ấy nhận được lời chia tay xứng đáng", một người lính Wagner từng chiến đấu ở Ukraine cho biết.

Một tài khoản Telegram có liên kết với ông Prigozhin đoán rằng tang lễ của ông trùm có thể diễn ra tại nghĩa trang dành cho các chiến binh Wagner ở khu vực Krasnodar, miền nam nước Nga.

Những người khác suy đoán tang lễ sẽ được tổ chức tại quê hương St. Petersburg của ông Prigozhin.

Theo báo Washington Post, Điện Kremlin đang cân nhắc về tình trạng bất ổn tiềm tàng nếu ông Putin không coi ông Prigozhin cũng như tập đoàn Wagner là các "anh hùng thời chiến".

Ông Yevgeny Prigozhin, người có biệt danh là "Đầu bếp của Putin", đã kiếm được hàng tỉ USD thông qua các hợp đồng cung cấp dịch vụ ăn uống cho quân đội.

Ông trùm Wagner cũng là gương mặt đại diện cho cuộc chiến kéo dài hàng tháng trời của tập đoàn lính đánh thuê ở thành phố Bakhmut phía đông Ukraine, nơi mà cuối cùng phía Nga đã kiểm soát được vào cuối tháng 5.

Điều này khiến nhiều nhà bình luận ghi nhận ông là người có công trong chiến thắng quan trọng của Nga kể từ những ngày đầu phát động chiến dịch quân sự.


Một khu vực tưởng niệm tự phát ông trùm Wagner Prigozhin ở thủ đô Matxcơva, Nga, ngày 27-8 - Ảnh: AFP

Ngày 27-8, Ủy ban Điều tra Nga xác nhận ông Prigozhin nằm trong số những người thiệt mạng trong vụ rơi máy bay ngày 23-8. Sau vụ việc, các khu tưởng niệm tự phát đã mọc lên ở nhiều thành phố của Nga để tưởng nhớ ông Prigozhin.

Theo báo Washington Post, nhiều người trong giới thượng lưu Nga coi cái chết của ông Prigozhin là một tín hiệu rõ ràng cho thấy ông Putin đang tái khẳng định quyền kiểm soát sau cuộc nổi loạn của Wagner vào tháng 6.

Khi đó tổng thống Nga đứng về phía Bộ trưởng Quốc phòng Sergei Shoigu và Tổng tham mưu trưởng Lực lượng Vũ trang Valery Gerasimov, đồng thời đã cách chức các tướng lĩnh cấp cao thân cận với ông trùm Wagner.

Điện Kremlin lúc này đang giữ cân bằng trong việc xử lý tang lễ của ông chủ tập đoàn Wagner, với việc ông Putin đang cố gắng tách ông Prigozhin - người mà ông đã lên án là kẻ phản bội - khỏi Wagner - tập đoàn lính đánh thuê mà ông ca ngợi vì những đóng góp cho cuộc chiến ở Ukraine.

---

Quan chức Mỹ đưa hàng loạt giả thuyết vụ trùm Wagner tử nạn

Quan chức, tình báo và Bộ Quốc phòng Mỹ đã đưa ra nhiều nhận xét sơ bộ về vụ máy bay nghi chở trùm Wagner Yevgeny Prigozhin rơi ở Nga. Tuy nhiên, có nhiều điểm khác biệt trong các đánh giá này.


Người ủng hộ ông Yevgeny Prigozhin đặt hoa và nến trước ảnh của ông chủ công ty Wagner - Ảnh: REUTERS

Cho đến nay, nhiều thông tin cho thấy ông chủ công ty lính đánh thuê Wagner, Yevgeny Prigozhin, thực sự đã thiệt mạng trong vụ rơi máy bay ngày 23-8.

Tổng thống Nga Vladimir Putin chính thức gửi lời chia buồn tới thân nhân ông Prigozhin. Tại trụ sở Wagner ở St. Petersburg, người ủng hộ ông Prigozhin đã tưởng niệm, đặt vòng hoa để tiễn biệt.

Trong khi đó, dư luận Mỹ và phương Tây tiếp tục đưa ra các đánh giá ban đầu về vụ rơi máy bay gây sốc này. Sự tập trung có vẻ đang hướng về Tổng thống Nga Putin dù chưa bên nào có bằng chứng.

Lầu Năm Góc bác giả thuyết trùm Wagner trúng tên lửa

Theo Hãng tin Reuters ngày 24-8, Mỹ đang xem xét hàng loạt giả thuyết về nguyên nhân khiến chiếc máy bay nghi chở ông Prigozhin rơi ở Nga.

Hai quan chức Mỹ đề nghị không nêu tên nói với Reuters rằng có khả năng một tên lửa đất đối không xuất phát từ Nga đã bắn trúng chiếc máy bay trên.

Tuy nhiên, cùng ngày, Bộ Quốc phòng Mỹ khẳng định hiện nay chưa có thông tin nào ủng hộ giả thuyết về tên lửa đất đối không.

Phát ngôn viên Bộ Quốc phòng Mỹ Pat Ryder nói thông tin trên báo chí về việc tên lửa đất đối không bắn hạ máy bay nghi chở ông trùm Wagner là không chính xác. Tuy nhiên ông cũng không đưa ra thêm chi tiết hay bằng chứng nào về chuyện này.

Ông cũng từ chối cho biết liệu Mỹ có đặt nghi vấn về một quả bom, hoặc có hay không chuyện Washington nghi vụ rơi máy bay trên là một cuộc ám sát.

Mỹ nghi ông Putin đứng sau vụ ám sát trùm Wagner

Trong giai đoạn vài giờ hoặc vài ngày sau các sự kiện quốc tế lớn, Chính phủ Mỹ thường có những đánh giá khác nhau, thậm chí mâu thuẫn. Theo Reuters, đây cũng không phải chuyện lạ.

Tuy nhiên, màu sắc chung của những đánh giá sơ bộ từ phía Mỹ là nghi vấn Nga đứng sau vụ máy bay nghi chở trùm Wagner rơi gần Matxcơva.

Từ hôm 24-8, Tổng thống Mỹ Joe Biden dù thận trọng không đưa ra lời khẳng định nào, cũng gây tò mò khi nói ông "không ngạc nhiên" trước nghi vấn trùm Wagner tử nạn. Người đứng đầu Nhà Trắng cũng nói rằng "không mấy chuyện xảy ra ở Nga mà không có ông Putin đứng sau".

Trước đó một tháng, ông Biden cũng khiến dư luận chú ý khi nói nếu là Prigozhin, ông sẽ phải để ý những gì mình đã ăn, một hình ảnh gợi lên khả năng ông trùm Wagner bị đầu độc.

Hôm 24-8, tờ Wall Street Journal cũng đưa tin về một giả thuyết quanh cái chết của ông Prigozhin. Theo các nguồn quan chức ẩn danh, có một quả bom đã được đặt trên máy bay, hoặc một số mưu đồ phá hoại nào đó đã gây ra vụ rơi máy bay trên.

Tương tự, Hãng tin AP dẫn một đánh giá sơ bộ của tình báo Mỹ kết luận rằng chiếc máy bay nghi chở ông trùm Wagner Prigozhin đã rơi vì một vụ nổ có chủ ý.

Trong đánh giá này, tình báo Mỹ tin có khả năng Tổng thống Nga Putin là người đứng sau, vì diễn biến trên phù hợp với "lịch sử lâu dài trong việc bịt miệng những người chỉ trích" của ông Putin.

Cách đây hai tháng, ông Prigozhin là tâm điểm của dư luận khi tổ chức cuộc nổi dậy chống lại tướng lĩnh quân đội Nga, đồng thời "tuần hành vì công lý" về Matxcơva.

Phía Mỹ cho rằng ông Putin sẽ không bao giờ bỏ qua sự phản bội, bất chấp đã tạm tha cho ông Prigozhin theo một thỏa thuận trung gian của Belarus.

Chính vì vậy, khi thông tin về cái chết bất ngờ của Prigozhin xuất hiện, hàng loạt thuyết âm mưu đã tràn lan trên mạng xã hội lẫn đánh giá của quan chức phương Tây, dù chưa ai có bằng chứng.

---

Tương lai Wagner sẽ ra sao hậu Prigozhin?

Nếu thông tin ông trùm công ty lính đánh thuê Wagner Yevgeny Prigozhin thiệt mạng trong vụ rơi máy bay mới đây là sự thật, đây sẽ là bước ngoặt sống còn với Wagner.


Ông chủ công ty lính đánh thuê Wagner Yevgeny Prigozhin (trái) và ông Dmitry Utkin, người được xem là đồng sáng lập Wagner - Ảnh: X/NEXTA

Grey Zone, kênh Telegram liên kết với Wagner, khẳng định ông chủ Prigozhin của công ty này đã thiệt mạng, đồng thời ca ngợi ông Prigozhin là một anh hùng yêu nước.

Trước đó, nhà chức trách Nga cho biết tên ông Prigozhin có trong danh sách một chuyến bay từ Matxcơva đến St. Petersburg vào ngày 23-8.

Đến trưa 24-8 theo giờ Việt Nam, vẫn chưa có thông tin chính thức nào về số phận ông Prigozhin. Cũng chưa có bình luận nào từ Bộ Quốc phòng Nga hoặc Điện Kremlin.

Tuy nhiên giới quan sát đã phân tích số phận của Wagner nếu ông Prigozhin thực sự đã chấm hết.

Ba kịch bản của Wagner

Cách đây đúng hai tháng, ông Prigozhin là trung tâm của dư luận sau cuộc nổi loạn. Khẳng định lính Wagner bị "đâm sau lưng", ông Prigozhin thực hiện cái mà ông gọi là cuộc tuần hành vì công lý tiến về thủ đô Matxcơva và kêu gọi cách chức ông Valery Gerasimov và ông Sergei Shoigu.

Ông Gerasimov là tổng chỉ huy các lực lượng Nga trong "chiến dịch quân sự đặc biệt của Nga" tại Ukraine, trong khi ông Shoigu là bộ trưởng Quốc phòng.

Cái chết của ông Prigozhin, nếu có, chắc chắn sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới tương lai của Wagner và cả các lực lượng Nga đang hoạt động ở Ukraine cũng như châu Phi.

Theo American Enterprise Institute - một tổ chức tư vấn trụ sở Washington (Mỹ), có ba kịch bản cho Wagner.

Thứ nhất, các tay súng Wagner chuyển sự trung thành sang Tổng thống Nga Vladimir Putin. Đây được xem là lựa chọn dễ hiểu đối với một nhóm vừa mất đi thủ lĩnh. Sẽ không ngạc nhiên nếu Wagner trung thành với tổng thống Nga.

Thứ hai, Wagner có thể phải giải tán. Kịch bản này ít khả năng xảy ra hơn, vì Wagner cơ bản vẫn là một nơi đang kiếm được tiền.

Họ đã tiếp quản các mỏ vàng tại Cộng hòa Trung Phi, và cũng được cho sẽ sớm kiểm soát một số mỏ urani ở Niger. Hơn nữa, Wagner vẫn hữu ích trong một số nhiệm vụ được ông Putin ưu tiên.

Thứ ba, là kịch bản sốc nhất khi Wagner "trở cờ" một lần nữa. Thông tin lan truyền trên mạng cho thấy ông Prigozhin có lượng người trung thành không ít, và cũng có vài mẩu tin nói rằng Wagner có thể lại "tuần hành vì công lý" sau vụ này.

Không Prigozhin, không Wagner

Cơ quan hàng không liên bang Nga Rosaviatsiya công bố danh sách 10 người trên chuyến bay, không một ai sống sót sau tai nạn ngày 23-8.

Ngoài 3 người thuộc phi hành đoàn, danh sách này có tên 7 thành viên cộm cán của Wagner, bao gồm ông Prigozhin và các nhân vật quan trọng khác như Dmitry Utkin hay Valery Chekalov.

Nói cách khác, nếu đúng những người này có mặt trên chiếc máy bay rơi ở phía bắc Matxcơva vừa qua, Wagner xem như mất gần toàn bộ lãnh đạo chủ chốt. Nói như tờ Guardian, điều rõ nhất lúc này là Wagner chẳng còn gì cả.

Công việc của Wagner đã gián đoạn trong hai tháng qua, từ lúc ông Prigozhin nổi loạn chống lại quân đội. Đến nay, vẫn chưa rõ số lính Wagner còn lại đang làm gì cho Nga ở Ukraine và cả Belarus.

Trong khi đó, các hoạt động của Wagner tại châu Phi cũng được nuôi dưỡng nhờ nhiều mối quan hệ mà ông Prigozhin nhiều năm xây dựng. Điều này sẽ tạo khó khăn cho bất kỳ ai có thể tiếp quản vị trí của ông Prigozhin và duy trì hoạt động của Wagner một cách trơn tru.

---

Nguồn: Điện Kremlin chưa thông tin về kế hoạch tang lễ cho ông trùm Wagner