Elon Musk thống trị vệ tinh Internet thế nào?

Mạng lưới Internet vệ tinh của Elon Musk bao quanh Trái Đất. Ảnh: Business Insider
Elon Musk thống trị vệ tinh Internet thế nào


Trong 6 tháng, công ty SpaceX của Musk đã đưa hơn 1.000 vệ tinh lên quỹ đạo Trái Đất, trong khi mỗi năm Nhật Bản chỉ phóng 10-20 vệ tinh.

Theo Nikkei Asia, Elon Musk đang ngày càng mở rộng sự hiện diện của mình trong lĩnh vực Internet vệ tinh. Công ty SpaceX do ông sáng lập đang chiếm hơn 60% số lần phóng vệ tinh của cả thế giới trong năm nay.

Chỉ với một tên lửa, SpaceX có thể mang theo 60 vệ tinh cùng lúc. Tính đến cuối tháng 6, công ty đã đưa hơn 1.000 vệ tinh lên quỹ đạo, theo dữ liệu từ nhà nghiên cứu Jonathan McDowell tại Trung tâm Vật lý thiên văn Harvard-Smithsonian.




Tính từ 2019, SpaceX đã gửi gần 5.000 vệ tinh lên vũ trụ. Đây chỉ là con số nhỏ trong tham vọng của Musk. Theo Space News, SpaceX nộp đơn xin phép được phóng tổng cộng 42.000 vệ tinh đến năm 2027, gấp khoảng 20 lần số vệ tinh đang hoạt động hiện nay.

Starlink - Dự án phủ sóng internet toàn cầu



Với những con số trên, Musk được xem là người thống trị của thị trường này. Đối thủ cạnh tranh là Amazon mới có kế hoạch phóng một vệ tinh nguyên mẫu vào cuối năm nay. Trong khi đó, mỗi năm Nhật Bản chỉ phóng 10-20 vệ tinh.

Sau cuộc gặp với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi hôm 20/6, Elon Musk bày tỏ mong muốn được cung cấp dịch vụ Internet vệ tinh ở thị trường có dân số lớn thứ hai thế giới. Nhà sáng lập SpaceX cho rằng Internet vệ tinh sẽ "cực kỳ hữu ích" với người dân ở những ngôi làng xa xôi, ít có cơ hội kết nối Internet băng thông rộng. Ấn Độ chỉ có 2% hộ gia đình có đường truyền Internet tốc độ cao trên tổng dân số 1,4 tỷ người.







Các vệ tinh Starlink của SpaceX có thể giúp người dùng kết nối Internet tốc độ cao khi chúng bay quanh quỹ đạo cách bề mặt Trái Đất 300-600 km. Khoảng cách này thấp hơn đáng kể so với vệ tinh khí tượng, thường hoạt động trong quỹ đạo khoảng 36.000 km.

Để truy cập Internet vệ tinh, khách hàng của Starlink chỉ cần cài đặt bộ thu phát sóng, kích thước 50 x 30 cm. Trong email gửi đến khách hàng, SpaceX cho biết mạng Internet vệ tinh có thể đạt tốc độ 50-150 Mb/giây. Ở một số nơi, Starlink thậm chí đạt 175 Mb/giây. Trong khi đó, theo Speedtest, tốc độ Internet di động tại Việt Nam là 46 Mb/giây và băng rộng cố định là 84 Mb/giây.

Elon Musk muốn phóng 12000 vệ tinh phủ internet toàn cầu?



Năm 2021, Starlink từng khiến người dùng Việt Nam xôn xao khi cho phép đăng ký dịch vụ với giá 99 USD mỗi tháng. Hiện thông tin trên đã bị gỡ. Tại một số thị trường khác ở Đông Nam Á như Philippines, Malaysia, Singapore, Brunei, thời gian triển khai dự kiến bắt đầu trong năm nay.

Theo các chuyên gia, nếu muốn phủ sóng tại Việt Nam, các dự án Internet vệ tinh như của Elon Musk phải có thỏa thuận thương mại với doanh nghiệp Việt đã được cấp phép cung cấp dịch vụ viễn thông truyền dẫn qua vệ tinh. Ngoài ra, dự thảo luật sửa đổi cũng bổ sung quy định về đặt trạm cổng (gateway) vệ tinh tại Việt Nam.

nternet vệ tinh là gì? | Tại sao SpaceX lại muốn phóng hơn 30.000 vệ tinh?



Số người dùng Internet vệ tinh băng thông rộng toàn cầu dự kiến tăng gấp đôi từ 71 triệu năm 2022 lên 153 triệu vào năm 2031, theo công ty tư vấn ngành hàng không vũ trụ Euroconsult. Trong khi đó, ngân hàng JP Morgan dự báo thị trường dịch vụ liên lạc vệ tinh sẽ đạt 95 tỷ USD vào 2040. Các phương tiện tự lái sẽ dẫn đầu nhu cầu sử dụng Internet vệ tinh. Theo Adam Jonas, nhà phân tích của JP Morgan, liên kết vệ tinh là công cụ đắc lực cho xe tự lái vì chúng có thể liên tục cập nhật ở bất kỳ đâu.

Tuy nhiên, thông tin liên lạc qua vệ tinh tương đối mới và vẫn tiềm ẩn rủi ro. OneWeb, một nhà điều hành vệ tinh của Anh, đã sụp đổ vào năm 2020 sau khi gặp khó khăn về tài chính và được chính phủ giải cứu. Ngay cả SpaceX cũng không hoạt động ổn định hoàn toàn. Công ty đang phát triển thị trường nhờ khoản trợ cấp lớn từ chính phủ Mỹ và các đơn đặt hàng của NASA. Chủ tịch SpaceX Gwynne Shotwell cho biết Starlink "sẽ kiếm tiền" trong năm nay.

---

Những lầm tưởng về Internet vệ tinh của Elon Musk

Trước khi quyết định đăng ký dùng thử dịch vụ Starlink, người Việt nên lưu ý một số điều sau đây để tránh hiểu lầm về bản chất Internet vệ tinh, cũng như mục đích thực sự đằng sau dự án của tỉ phú Elon Musk.

"Starlink là dịch vụ giá rẻ"

Từ tháng 2 năm nay, SpaceX đã cho phép khách hàng đặt cọc trước dịch vụ Starlink tại các quốc gia khác, bao gồm Việt Nam, nhưng sẽ phải đợi đến năm 2022 để có thêm thông tin. Ngoài phí giữ chỗ, người dùng sẽ chi thêm 499 USD đặt mua bộ thiết bị Starlink gồm một giá đỡ 3 chân, một bộ định tuyến Wifi và thiết bị đầu cuối hỗ trợ kết nối vệ tinh. Như vậy nếu muốn triển khai dịch vụ Internet vệ tinh của Elon Musk, khách hàng cần trả tổng chi phí lên đến 600 USD (gần 14 triệu đồng), chưa tính thuế và phí vận chuyển thiết bị.


Dịch vụ Starlink của Elon Musk có ưu và nhược điểm riêng như bất kỳ công nghệ nào khác - Ảnh chụp màn hình Beebom

Theo Business Insider, dịch vụ Starlink chỉ có giá phải chăng đối với người dân sống ở các vùng hẻo lánh. Khi bỏ ra số tiền 50 - 60 USD để mua gói cước Internet truyền thống với tốc độ 100 Mbps, tốc độ thực sự mà người dân tại khu vực nông thôn và ngoại thành Mỹ nhận được chỉ là 10 Mbps. Trong tình cảnh đó, tìm đến dịch vụ Starlink với giá 99 USD cho tốc độ không giới hạn sẽ là lựa chọn hợp lý hơn.

"Tốc độ của Starlink tốt hơn mạng Việt Nam"

Trang web chính thức của dự án Starlink cho biết tốc độ dịch vụ đang ở mức 80 Mbps - 150 Mbps, độ trễ khoảng 30 ms. Cuối năm nay, công ty SpaceX có kế hoạch tăng tốc độ lên 300 Mbps, giảm độ trễ xuống 20 ms.

Các nhà mạng Việt Nam như Viettel, VNPT hay FPT cũng cung cấp các gói cước dành cho cá nhân - gia đình với tốc độ dao động từ 30 Mbps - 200 Mbps, tương tự Starlink nhưng giá thuê bao rẻ hơn nhiều. Gói Internet tốc độ cao nhất tại Việt Nam - lên đến 1 Gbps - hiện chỉ có giá cước 2 triệu đồng/tháng.

"Starlink sẽ thay thế cáp quang"

Mặc dù có nhiều tin tức cho rằng dự án Starlink sẽ sớm soán ngôi cáp quang, thay đổi cách con người dùng Internet, nhưng chính Elon Musk lại không hề khẳng định như vậy. Phỏng vấn với Joe Rogan tháng 2 vừa rồi trên Spotify, nhà sáng lập SpaceX cho biết: "Starlink là lựa chọn tuyệt vời cho những nơi có mật độ dân số từ thấp đến trung bình. Vệ tinh không phù hợp cho đô thị có mật độ dân số cao. Vì vậy bạn vẫn nên có 5G".

Ngay từ đầu, mục tiêu của SpaceX là tập trung triển khai Starlink đến các khu vực có mạng chậm hoặc không phủ sóng Internet, vì vậy có rất ít lý do để Starlink cạnh tranh với các nhà mạng truyền thống vốn dư sức cung cấp các gói dịch vụ tốc độ cao chỉ với giá 50 USD/tháng.

Công nghệ nào cũng có lợi ích và hạn chế riêng. Nếu như tình trạng "cá mập cắn cáp quang" khiến người dùng Internet truyền thống ngán ngẩm, thì người dùng Internet vệ tinh cũng phải đối mặt với nhiều trở ngại như thời tiết xấu làm đường truyền bị gián đoạn, hoặc bị các vật thể như mái nhà, cây cối chắn tầm nhìn, ảnh hưởng quá trình bắt tín hiệu từ vệ tinh. Đối với những người không rành công nghệ, họ có thể gặp khó khăn khi tự lắp đặt bộ thu phát (hiện Starlink chưa có dịch vụ lắp đặt tại chỗ cho khách hàng).

Trang thiết bị cồng kềnh cũng là lý do khiến Starlink khó lòng phổ biến như mạng di động. Bạn có thể mở điện thoại và truy cập Internet ở hầu hết mọi nơi thông qua 4G, 5G, chỉ trừ những địa điểm quá xa xôi, hiểm trở. Nhưng nếu cần sử dụng dịch vụ Internet của Starlink, bạn phải mang theo cả bộ thiết bị để bắt tín hiệu./.

---

Nguồn: Elon Musk thống trị vệ tinh Internet thế nào