Dân chủ, Cộng hòa phản ứng sao khi ông Biden quyết định gửi bom chùm cho Ukraine?

Dân chủ, Cộng hòa phản ứng sao khi ông Biden quyết định gửi bom chùm cho Ukraine?


Nhiều đảng viên Dân chủ phản đối trong khi nhiều đảng viên Cộng hòa ca ngợi quyết định của Tổng thống Mỹ Joe Biden gửi bom chùm cho Ukraine.

Ngày 7-7, Lầu Năm Góc tuyên bố sẽ gửi bom chùm tới Ukraine như một phần của gói viện trợ an ninh mới trị giá 800 triệu USD, theo hãng tin Reuters.

Giải thích cho động thái này, Tổng thống Mỹ Joe Biden nói rằng đây là một quyết định khó khăn nhưng ông cuối cùng vẫn chọn gửi bom chùm cho Ukraine vì Kiev cần đạn dược để phản công.

Tuy nhiên, quyết định này của ông Biden đã khiến nhiều đảng viên Dân chủ phản đối và nói rằng đây là quyết định gây rủi ro về mặt đạo đức đối với nước Mỹ.

Đồng minh Dân chủ phản đối

Dân biểu Chrissy Houlahan, đảng viên Dân chủ của bang Pennsylvania nói rằng bà cực lực phản đối việc cung cấp bom, đạn chùm cho Ukraine, theo tờ The New York Times.

Bà Houlahan và các đảng viên Dân chủ khác lập luận rằng loại bom chùm mà chính quyền ông Biden sẽ gửi Ukraine gây hậu quả không lường trước được cho người dân rất lâu sau khi chúng được sử dụng trong chiến đấu.

Dân biểu Jim McGovern, đảng viên Dân chủ của bang Massachusetts thì nói rằng ông Biden nên "lắng nghe các đồng minh NATO". Ông McGovern lưu ý rằng "Anh, Pháp, Đức và Tây Ban Nha... phản đối việc gửi bom, đạn chùm tới Ukraine vì những lý do tương tự”.


Vỏ bom chùm được phát hiện tại TP Kharkiv (Ukraine) vào ngày 10-6-2022. Ảnh: REUTERS

Tương tự, dân biểu Jim McGovern, đảng viên Dân chủ của bang Massachusetts, lưu ý rằng các loại bom, đạn chùm phát tán hàng trăm quả bom nhỏ, có thể bay xa hơn các mục tiêu quân sự và gây thương tích, tàn tật và giết hại thường dân, thường là rất lâu sau khi xung đột kết thúc.

Có nhiều đảng viên Dân chủ nhấn mạnh rằng ngay cả khi quyết định gửi bom chùm cho Ukraine là đúng, thì bom chùm sẽ gây hại nhiều hơn là góp phần xây dựng một nhà nước Ukraine bền vững.

Dân biểu Sara Jacobs, đảng viên Dân chủ của bang California, cho rằng các loại bom, đạn chùm cản trở quá trình tái thiết và phục hồi kinh tế một cách thành công cho Ukraine.

Dân biểu Sara Jacobs và Dân biểu Ilhan Omar, đảng viên Dân chủ của Minnesota, nằm trong nhóm 19 thành viên cấp tiến của Hạ viện hôm 7-7 đã kêu gọi Tổng thống Biden không chuyển giao bom chùm cho Ukraine.

Nhóm 19 nhà lập pháp cho biết họ ủng hộ việc tiếp tục hỗ trợ quốc phòng cho Ukraine nhưng sự hỗ trợ đó không nhất thiết phải làm suy yếu vai trò lãnh đạo của Mỹ trong vấn đề đạo đức.

"Thông báo của Nhà Trắng đi ngược lại những hạn chế của Quốc hội đối với việc chuyển giao những vũ khí này và làm suy yếu nghiêm trọng vai trò lãnh đạo về mặt đạo đức của chúng ta” - nhóm nhà lập pháp khẳng định.

Trong tuần này, bà Jacobs cùng với bà Ilhan Omar còn đưa ra đề xuất cấm xuất khẩu bom, đạn chùm dưới dạng hỗ trợ quân sự. Bộ đôi dự định đề xuất lệnh cấm này như một sự sửa đổi đối với dự luật quốc phòng hàng năm trong bối cảnh Hạ viện sẽ xem xét dự luật này vào tuần tới.

Nhiều nghị sĩ Cộng hòa hoan nghênh

Một số đảng viên Cộng hòa đã ca ngợi quyết định của ông Biden vì đã thực hiện những gì các đảng viên này cho là một bước đi cần thiết, theo The New York Times.


Quả bom chùm rất có thể đã được lực lượng Ukraine bắn vào làng Husarivka, gần tỉnh Kharkiv (Ukraine) khi khu vực này đang nằm dưới sự kiểm soát của Nga. Ảnh: THE NEW YORK TIMES

Theo Thượng nghị sĩ Tom Cotton, để lực lượng Ukraine đánh bại quân Nga thì Ukraine ít nhất là cần phải được tiếp cận công bằng với các vũ khí mà Nga đã sử dụng để chống lại họ, chẳng hạn như bom chùm.

“Cung cấp khả năng mới này là một quyết định đúng đắn, ngay cả khi mất quá nhiều thời gian quyết định và là quyết định mà tôi đã ủng hộ từ lâu” - ông Cotton nói.

Trong nhiều tháng, các đảng viên Cộng hòa trong các ủy ban đối ngoại và dịch vụ vũ trang của Thượng viện và Hạ viện, như Dân biểu Michael McCaul của bang Texas và Mike Rogers của bang Alabama và Thượng nghị sĩ James Risch của bang Idaho và Thượng nghị sĩ Roger Wicker của bang Mississippi, đã kêu gọi chính quyền ông Biden cung cấp cho Ukraine các loại đạn thông thường được cải tiến cho mục đích kép, bao gồm bom chùm.

Trong một bức thư chung gửi cho ông Biden vào tháng 3, bốn đảng viên Cộng hòa nói trên đã viết rằng bom chùm cho phép Ukraine sức mạnh để bù đắp lại lợi thế về số lượng vượt trội về nhân sự và đạn pháo của Nga, đồng thời cho phép Ukraine sử dụng đầu đạn đơn nhất để chống lại các mục tiêu có giá trị của Nga.

Nhóm nghị sĩ nói thêm rằng bom chùm có thể giúp lấp đầy khoảng trống quan trọng cho quân đội Ukraine và phối hợp với các vũ khí được viện trợ khác nhằm đẩy lùi quân Nga.

---

Biết gì về loại bom chùm Mỹ sắp gửi cho Ukraine?

Bom chùm đã được dùng trong nhiều cuộc chiến và gây nhiều tranh cãi, nhưng dùng bom chùm có vi phạm tội ác chiến tranh hay không thì phải xem xét nhiều yếu tố.

Mỹ đã quyết định sẽ gửi bom chùm cho Ukraine trong gói viện trợ quân sự mới trị giá 800 triệu USD dự kiến sẽ công bố vào ngày 7-7 (giờ Mỹ), theo đài CNN.

Đặc điểm bom chùm Mỹ sắp gửi Ukraine

Bom chùm, đạn chùm là một quả bom chứa hàng chục đến hàng trăm quả bom nhỏ hơn (còn gọi là bom con) bên trong chúng. Bom sẽ nổ tung ở độ cao được xác định, tùy vào khu vực nhắm mục tiêu, và các quả bom con sẽ phát nổ quanh mục tiêu đó.

Các quả bom chùm này có thể được thả từ máy bay, được phóng từ tên lửa hoặc được bắn từ pháo, súng hải quân hoặc bệ phóng tên lửa. Những quả bom con có thể tiêu diệt xe tăng, trang thiết bị quân sự cũng như nhân lực đối phương và tấn công nhiều mục tiêu cùng một lúc, theo đài CNN.

Thư ký báo chí Lầu Năm Góc Patrick S. Ryder cho biết Bộ Quốc phòng có nhiều biến thể của loại vũ khí này, và những loại mà Mỹ đang xem xét cung cấp cho Ukraine sẽ không bao gồm các biến thể cũ hơn với tỉ lệ chưa phát nổ cao hơn 2,35%.


Vỏ bom chùm được phát hiện ở TP Avdiivka (Ukraine) vào ngày 23-3. Ảnh: Andre Luis Alves/ANADOLU AGENCY/GETTY IMAGES

Theo một bài báo trên trang web eArmor của Quân đội Mỹ, các loại bom chùm trong kho dự trữ mà Washington sẽ cung cấp cho Kiev được bắn từ pháo 155 mm, vốn là loại vũ khí phổ biến mà Mỹ và đồng minh đã gửi Ukraine.

Mỗi quả bom chùm sẽ mang 88 quả bom nhỏ ở trong. Mỗi quả bom nhỏ có phạm vi sát thương khoảng 10 m2 vuông. Như vậy, một quả bom chùm có thể bao phủ một khu vực rộng tới 30.000 m2 vuông, tùy thuộc vào độ cao mà bom chùm nổ và giải phóng bom con.

Theo bài báo, “mưa” bom con sẽ xuyên thủng lớp giáp sắt của xe tăng hay phương tiện bọc thép. Có thể cần 10 quả bom con trở lên để phá hủy một phương tiện bọc thép, nhưng chỉ cần một quả bom con để vô hiệu hóa vũ khí của xe bọc thép hoặc khiến nó ngừng hoạt động.

Dùng bom chùm gây tranh cãi, nhưng có phạm tội ác chiến tranh?

Sở dĩ dùng bom chùm gây nhiều tranh cãi hơn các loại bom khác là vì khi các quả bom con rơi xuống một khu vực rộng lớn, chúng có thể gây nguy hiểm cho những người không tham chiến, như dân thường.

Bên cạnh đó, theo Ủy ban Chữ thập đỏ Quốc tế, khoảng 10% đến 40% bom con sẽ không nổ và chúng sẽ nằm im trong đất và có thể sẽ phát nổ nhiều năm, thậm chí là nhiều thập niên sau đó, gây nguy hiểm cho người dân.

Theo tờ The Washington Post, bản thân việc sử dụng bom chùm không vi phạm tội ác chiến tranh nhưng sử dụng chúng để chống lại thường dân có thể là hành vi vi phạm. Trong bất kỳ cuộc tấn công nào, việc xác định tội ác chiến tranh đòi hỏi phải xem xét nhiều yếu tố, chẳng hạn liệu mục tiêu có hợp pháp hay không và các biện pháp phòng ngừa có được thực hiện để tránh thương vong cho dân thường hay không.


Vỏ bom chùm được phát hiện tại TP Kharkiv (Ukraine) vào ngày 10-6-2022. Ảnh: REUTERS

Hiện tại, công ước cấm sử dụng bom chùm có tên là Convention on Cluster Munitions (CCM) đã được hơn 120 quốc gia ký kết, theo đó các nước đồng ý không sử dụng, sản xuất, vận chuyển hoặc tàng trữ vũ khí và sẽ thu dọn bom này sau khi sử dụng. Các nước chưa ký công ước này bao gồm Mỹ, Nga và Ukraine.

Bom chùm đã được dùng trong nhiều cuộc chiến

Trong một thông báo vào ngày 7-7, Tổ chức theo dõi nhân quyền - tổ chức phi chính phủ có trụ sở tại Mỹ, cho biết cả Ukraine và Nga đã dùng bom chùm khiến thường dân thiệt mạng kể từ khi chiến dịch quân sự đặc biệt nổ ra đến nay.

Với Mỹ, ban đầu, Mỹ coi bom chùm là một phần không thể thiếu trong kho vũ khí của mình khi cuộc chiến ở Afghanistan bắt đầu từ năm 2001, theo Tổ chức theo dõi nhân quyền. Tổ chức này ước tính rằng liên minh do Mỹ lãnh đạo đã thả hơn 1.500 quả bom chùm ở Afghanistan trong 3 năm đầu của cuộc xung đột.

Sau đó, Bộ Quốc phòng Mỹ dự kiến đến năm 2019 sẽ ngừng sử dụng bất kỳ loại bom, đạn chùm nào có tỉ lệ bom chưa nổ lớn hơn 1%. Tuy nhiên, chính quyền Tổng thống Donald Trump đã rút lại quyết định này và vẫn cho phép các chỉ huy phê duyệt việc sử dụng.

Ngoài Mỹ, Liên minh do Saudi Arabia dẫn đầu chiến đấu tại Yemen cũng đã sử dụng bom chùm trong cuộc chiến với phiến quân Houthi do Iran hậu thuẫn vào năm 2019.

Quân đội chính phủ Syria thường sử dụng bom chùm để chống lại các thành trì của phe đối lập trong cuộc nội chiến ở nước này.

Israel cũng đã sử dụng bom chùm trong các khu vực dân sự ở phía nam Lebanon trong cuộc chiến Lebanon năm 1982.

Vào những năm 1980, Liên Xô đã sử dụng bom chùm trong cuộc chiến tranh với Afghanistan kéo dài 10 năm. Hậu quả của nhiều thập niên chìm trong chiến tranh là hiện tại Afghanistan vẫn là một trong những quốc gia có lượng bom mìn tồn đọng nhiều nhất trên thế giới.

---

Nguồn: Dân chủ, Cộng hòa phản ứng sao khi ông Biden quyết định gửi bom chùm cho Ukraine?