Chủ tịch Hạ viện - Nancy Pelosi và phe Dân chủ lo ông Trump kích hoạt vũ khí hạt nhân

Chủ tịch Hạ viện - Nancy Pelosi và phe Dân chủ lo ông Trump kích hoạt vũ khí hạt nhân



Phe Dân chủ lo Trump dùng vũ khí hạt nhân, 10 cựu Bộ trưởng Quốc phòng sợ có đảo chính

Quyền truy cập của Tổng thống Donald Trump vào mã hạt nhân đang đè nặng lên tâm trí của các nhà lập pháp Mỹ khi họ chuẩn bị đưa ra các bài luận tội vào 11.1 về vai trò của ông trong việc kích động cuộc bạo loạn gây chết 5 người tại Điện Capitol.

Chủ tịch Hạ viện - Nancy Pelosi nói hôm 8.1 rằng bà đã nói chuyện với Tướng Mark Milley, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân - sĩ quan quân đội cấp cao nhất của quốc gia, để "thảo luận về các biện pháp phòng ngừa có sẵn ngăn chặn một tổng thống không ổn định bắt đầu các hành động thù địch quân sự hoặc truy cập các mã khởi động và ra lệnh tấn công hạt nhân".

Trong cuộc gọi hội nghị, Nancy Pelosi nói với các đảng viên Dân chủ ở Hạ viện rằng bà "đảm bảo rằng có các biện pháp bảo vệ tại chỗ”.

Trong một lá thư riêng gửi Hội đồng Tham mưu trưởng Liên quân Mỹ, Thượng nghị sĩ đảng Dân chủ Ed Markey và Hạ nghị sĩ Mỹ Jim McGovern đã yêu cầu "cam kết không thực hiện bất kỳ mệnh lệnh nào do Tổng thống Donald Trump đưa ra về việc sử dụng vũ khí hạt nhân".

Với tư cách là tổng thống, Trump có quyền duy nhất về việc sử dụng vũ khí hạt nhân của Mỹ, vốn có trong vai trò tổng tư lệnh theo hiến pháp của ông.

Trong khi các thành viên quân đội chỉ có nghĩa vụ thực hiện các mệnh lệnh hợp pháp từ tổng thống, "các câu hỏi về tính hợp pháp của mệnh lệnh... có nhiều khả năng dẫn đến tham vấn và thay đổi mệnh lệnh của tổng thống hơn là việc quân đội từ chối thực hiện”, một báo cáo vào tháng 12 của tổ chức tư vấn nội bộ Quốc hội cho biết.

Tổng thống Mỹ có thể tìm kiếm lời khuyên từ các cố vấn quân sự của mình nhưng không cần sự đồng tình.

“Thủ tục được thiết kế cho sự nhanh chóng và dứt khoát. Nó không được thiết kế để tranh luận về quyết định", Tướng Michael Hayden, cựu Giám đốc Cơ quan An ninh Quốc gia, lưu ý vào năm 2016.

Quân đội Mỹ, trong đó Trump vẫn là tổng tư lệnh bất chấp những lời kêu gọi loại bỏ ông, đã bị đặt vào một vị trí bấp bênh ngay cả trước khi tình trạng hỗn loạn diễn ra vào ngày 6.1 ở Washington khi Quốc hội xác nhận chiến thắng của Joe Biden trong cuộc bầu cử.

Trump nhiều lần tuyên bố rằng cuộc bầu cử đã bị đánh cắp khỏi ông dù không thể chứng minh sự gian lận như vậy trước tòa.

Lời hùng biện của Tổng thống Trump cũng như việc cách chức Bộ trưởng Quốc phòng Mark Esper và bổ nhiệm Giám đốc Trung tâm Chống khủng bố quốc gia Christopher Miller tạm thời thay thế, đã gây ra những lo lắng về một cuộc đảo chính, đủ nghiêm trọng để tất cả 10 cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ còn sống công bố ý kiến trong tờ Washington Post, cảnh báo rằng "liên quan đến quân đội trong các cuộc tranh chấp bầu cử sẽ dẫn đến mối nguy hiểm cho lãnh thổ".

Các cựu quan chức, bao gồm cả những người từng phục vụ trực tiếp dưới quyền Trump, đã kêu gọi Quyền Bộ trưởng Quốc phòng Christopher Miller và cấp dưới của ông "kiềm chế, tránh bất kỳ hành động chính trị nào làm suy yếu kết quả bầu cử hoặc cản trở thành công của đội ngũ mới".

Sau khi đám đông tràn vào Điện Capitol hôm 6.1 khiến các nhà lập pháp tranh giành chỗ ẩn nấp, Bộ Quốc phòng ban đầu từ chối yêu cầu triển khai Lực lượng Vệ binh Quốc gia tới tòa nhà, tờ Washington Post đưa tin.

Không phải Trump mà Phó Tổng thống Mike Pence đã được ủy quyền quyết định điều động quân đội, theo một số báo cáo trích dẫn những người quen thuộc với vấn đề này. Phó tổng thống Mỹ không thuộc ban chỉ huy quân sự.

Hôm 7.1, Chủ tịch Hạ viện Nancy Pelosi và Lãnh đạo phe thiểu số ở Thượng viện - Chuck Schumer đã yêu cầu Phó Tổng thống Mike Pence và nội các của Trump viện dẫn Tu chính án thứ 25 của Hiến pháp để tước bỏ quyền hạn của Trump nếu ông không thể hoàn thành nhiệm vụ tại văn phòng. Pence phản đối ý tưởng này, một cố vấn của Phó tổng thống cho biết.

Nancy Pelosi, Chuck Schumer cùng các nhà lãnh đạo Đảng Dân chủ khác kêu gọi tiến hành thủ tục luận tội ngay lập tức nếu Pence và nội các từ chối thực hiện các bước để loại bỏ Trump khỏi quyền lực.

Họ nói: “Những hành động nguy hiểm và đầy tham vọng của tổng thống khiến ông ấy phải bị loại khỏi chức vụ ngay lập tức”, cáo buộc Trump kích động “cuộc nổi dậy”.

Trợ lý Chủ tịch Hạ viện Mỹ - Katherine Clark nói trên CNN hôm 8.1 rằng đảng Dân chủ đã sẵn sàng để tiến tới thủ tục luận tội sớm nhất là vào tuần tới. Khi nhiệm kỳ của Trump gần hết hạn, không rõ liệu có đủ thời gian để hoàn tất quá trình luận tội hay không.

Nếu bị luận tội tại Hạ viện do đảng Dân chủ lãnh đạo, Trump về mặt lý thuyết sẽ phải đối mặt với phiên tòa xét xử tại Thượng viện do đảng Cộng hòa kiểm soát, dự kiến sẽ được lên lịch cho đến ngày 19.1. Mitch McConnell (đảng viên Cộng hòa) - lãnh đạo phe đa số ở Thượng viện chưa cho biết liệu ông có triệu tập lại Thượng viện nếu Hạ viện thông qua các điều khoản luận tội.

Đảng Dân chủ được cho là sẽ nắm quyền kiểm soát hẹp với Thượng viện sau khi giành chiến thắng trong hai cuộc bầu cử ở Georgia vào 5.1, nhưng hai thượng nghị sĩ mới sẽ không tuyên thệ nhậm chức cho đến khi bang chứng nhận kết quả vào cuối tháng này.

Hạ viện từng luận tội ông Trump vào tháng 12.2019 vì đã gây sức ép buộc Tổng thống Ukraine điều tra Biden, nhưng Thượng viện đã tuyên bố trắng án cho tổng thống vào tháng 2.2020. Chỉ có hai tổng thống khác bị luận tội và không ai từng bị luận tội hai lần.

Một số quan chức cấp cao của chính quyền Trump đã từ chức để phản đối cuộc bạo loạn ở Điện Capitol, gồm cả hai thành viên Nội các là Elaine Chao (Bộ trưởng Giao thông vận tải, vợ Mitch McConnell) và Betsy DeVos (Bộ trưởng Giáo dục).

Các quan chức thực thi pháp luật cho biết hôm 7.1 trong cuộc họp báo rằng Benjamin Phillips (người đàn ông Pennsylvania 50 tuổi), Rosanne Boylan (người phụ nữ Georgia 34 tuổi) và Kevin Greeson (55 tuổi đến từ Alabama) đã chết sau khi "cấp cứu y tế" liên quan đến vụ xâm phạm Điện Capitol. Người thứ tư được xác định là Ashli Babbitt, đã bị cảnh sát bắn chết trong cuộc bạo loạn.

Ashli Babbitt là cựu nữ quân nhân Không lực Mỹ đến San Diego, bị bắn sau khi đột nhập Điện Capitol. Ashli Babbitt bị bắn vào tầm 15 giờ và được đưa tới bệnh viện cấp cứu nhưng sau đó đã tử vong.

Cảnh sát Capitol Mỹ (USCP) thông báo sĩ quan Brian D. Sicknick chết do những vết thương phải hứng chịu hôm 6.1. Brian D. Sicknick đã bị thương trong khi giao tranh với những kẻ bạo loạn hôm 6.1 và gục ngã khi trở về văn phòng của mình.

FBI truy nã hàng chục người gây náo loạn tòa nhà Quốc hội, công bố phần thưởng tới 50.000 USD cho ai cung cấp thông tin giúp họ tìm ra kẻ đặt hai quả bom ống tại trụ sở Ủy ban Quốc gia Dân chủ (DNC) và Ủy ban Quốc gia Đảng Cộng hòa (RNC) hôm 6.1.

---

‘Tương lai chính trị của Trump, con gái, con dâu, Pompeo gặp nguy hiểm’

Những người ủng hộ Donald Trump tấn công bạo lực vào Điện Capitol và việc tổng thống từ chối chấp nhận kết quả cuộc bầu cử năm 2020 gây nguy hiểm cho tương lai chính trị của ông, đồng thời làm ảnh hưởng đến triển vọng các thành viên gia đình và phụ tá hàng đầu của ông.

Đây là nhận định của các quan chức chính quyền hiện tại và trước đây .

Trump đã treo lơ lửng khả năng tranh cử tổng thống vào năm 2024 và các quan chức chính trị đã kỳ vọng ông sẽ có ảnh hưởng với Đảng Cộng hòa trong nhiều năm tới. Thế nhưng, việc Trump kêu gọi những người ủng hộ tuần hành đến Điện Capitol để gây sức ép lên các nhà lập pháp lật ngược chiến thắng của Joe Biden trong cuộc bầu cử và không nhanh chóng kêu gọi họ rời đi sau khi bạo lực xảy ra, có thể ảnh hưởng đến tương lai chính trị của ông.

Hôm 7.1, một cựu quan chức Nhà Trắng từng làm việc cho Trump nói: “Đó là một sự vô hiệu hóa nhiệm vụ tổng tư lệnh và tôi nghĩ rằng sự nghiệp chính trị trong tương lai của ông ấy sẽ bị ảnh hưởng nặng nề. Ông ấy có máu trên tay hôm qua. Một người phụ nữ đã chết”.

Những người ủng hộ Trump đã xông vào Điện Capitol, xô ngã cảnh sát và đi lang thang trong tòa nhà, buộc các nhà lập pháp và Phó Tổng thống Mike Pence phải sơ tán. Một phụ nữ chết sau khi bị cảnh sát bắn, ba cá nhân khác chết do cấp cứu y tế, một sĩ quan Cảnh sát Capitol cũng tử vong.

“Không có hồi phục sau những gì đã xảy ra. Đó là sự nổi loạn. Tôi không thấy tương lai như thế nào. Tôi nghĩ rằng các thành viên nội các ở lại và không lên tiếng bây giờ hoặc thậm chí lặng lẽ từ chức sẽ có một vết nhơ mãi mãi", một cựu quan chức chính quyền khác nói về Trump và các trợ lý hàng đầu của ông ấy.

Cựu quan chức chính quyền đã chỉ ra Ngoại trưởng Mike Pompeo, một phụ tá của Trump được cho có tham vọng thành tổng thống, đã không làm nhiều hơn để lên án những gì đã xảy ra. Pompeo chỉ gửi một dòng tweet, trong đó ông gọi bạo lực là "không thể chấp nhận được".


Tương lai chính trị của Ngoại trưởng Mike Pompeo...


... và Laura Trump có thể bị ảnh hưởng sau cuộc bạo loạn ở Điện Capitol

Bộ Ngoại giao từ chối bình luận thêm.

Bộ trưởng Giao thông vận tải Mỹ - Elaine Chao hôm 7.1 tuyên bố từ chức cùng với Bộ trưởng Giáo dục - Betsy DeVos, người đã trích dẫn tác động từ lời hùng biện của Trump trong việc thúc đẩy cuộc hỗn chiến ở Điện Capitol. Các quan chức chính quyền cấp thấp hơn cũng thông báo về sự ra đi của họ khi còn khoảng hai tuần nữa nhiệm kỳ tổng thống của Trump sẽ kết thúc.

Tổng thống Trump đã tiến gần đến mức phải nhượng bộ trong tuyên bố qua video vào tối 7.1, trong đó ông cam kết sẽ nỗ lực hướng tới việc chuyển giao quyền lực một cách suôn sẻ cho chính quyền mới và gọi bạo lực tại Điện Capitol là “cuộc tấn công kinh khủng”.

Thế nhưng tuyên bố đó muộn màng và được đưa ra sau sự can thiệp từ con gái ông là Ivanka Trump, theo một quan chức Nhà Trắng hiện tại, người lưu ý rằng tác động chính trị từ các sự kiện trong tuần sẽ kéo dài sang các thành viên trong gia đình ông, chẳng hạn con dâu Lara Trump, ứng cử viên tiềm năng cho ghế vào Thượng viện Mỹ ở bang Bắc Carolina. Gần đây rộ tin Ivanka Trump đang xem xét tranh cử vào Thượng viện ở Florida năm 2022.

Các cựu quan chức nói với Reuters về câu chuyện này đã rất ủng hộ Tổng thống Trump, ngay cả sau khi rời khỏi chức vụ của họ trước đó.

Trump đã huy động được số tiền khổng lồ trong khoảng thời gian kể từ cuộc bầu cử, lợi dụng sự bất mãn mà ông gây ra bằng cách tuyên bố sai sự thật rằng cuộc bầu cử đã bị gian lận thông qua gian lận cử tri rộng rãi.

Một cựu quan chức Nhà Trắng khác cho biết khả năng mang lại tiền mặt của Tổng thống Trump hiện sẽ bị hạn chế, ngoại trừ các khoản quyên góp nhỏ hơn từ những người ủng hộ vẫn nhiệt thành trong cơ sở chính trị của ông.

Nhiều quan chức được bầu trong Đảng Cộng hòa đã phản đối Trump vì bạo lực, sự đổ vỡ có thể làm giảm đòn bẩy của ông với tương lai chính trị bản thân cũng như của các đảng viên Cộng hòa khác. Thượng nghị sĩ Lindsey Graham, một người bảo vệ tổng thống lâu năm, đã tuyên bố vào tối 6.1 rằng "quá đủ rồi" và nói Biden đã được bầu hợp pháp.

“Tôi không nghĩ rằng ông ấy sẽ được bầu vào bất cứ thứ gì khác. Theo thời gian, ông ấy sẽ tiếp tục là người có tiếng nói rất mạnh mẽ và sẽ có một lượng lớn người theo dõi, nhưng tôi nghĩ điều này làm giảm cơ hội ông ấy tranh cử”, Lindsey Graham nhận định.

Sky+ (MTG)