Cuộc chiến giữa ông Trump và bang California leo thang

Thống đốc bang California Jerry Brown. Ảnh: PVP DEMOCRATS
Cuộc chiến giữa ông Trump và bang California leo thang


Căng thẳng giữa chính quyền Tổng thống Donald Trump và giới chức bang California đang leo thang thành một cuộc “chiến tranh chính trị” toàn diện; và các đồng minh thề sẽ chiến đấu chống lại ông Trump trên tất cả mặt trận, từ các “thành phố trú ẩn” đến chính sách môi trường.

Ông Trump nổ phát súng mới nhất khi đe dọa sẽ cắt kinh phí dành cho một số chương trình có thể giúp bang California trở thành “bang trú ẩn” (mục đích bảo vệ người nhập cư trước sắc lệnh cấm người nhập cư tạm thời của ông Trump).

Trong một cuộc phỏng vấn với đài Fox News, tân tổng thống Mỹ chỉ trích các nhà lập pháp California vì theo đuổi luật tiểu bang hạn chế các nhà thực thi pháp luật địa phương hợp tác với cơ quan di trú liên bang. Ông Trump cho biết các “thành phố trú ẩn” đang nuôi dưỡng bọn tội phạm, đồng thời mô tả bang California đang “mất kiểm soát”.

Đáp lại, Chủ tịch Thượng viện bang California Pro Tem Kevin de Leon tuyên bố: “Thay vì ngoài tầm kiểm soát, California đang tạo ra công ăn việc làm nhanh hơn so với bất kỳ bang nào và di dân là chìa khóa cho sự thịnh vượng kinh tế của chúng tôi”.

“Chúng tôi là đầu tàu đổi mới và tăng trưởng việc làm. Bang chúng tôi đóng thuế liên bang hàng năm cao hơn ngân sách được phân bổ. Kinh tế của chúng tôi lớn thứ sáu thế giới và chiếm 13% GDP nước Mỹ".

Kể từ cuộc bầu cử Mỹ ngày 8-11-2016, Thống đốc Brown đã có những phát ngôn mang tính “chống đối” với chính quyền mới. Ông thẳng thừng tuyên bố sẽ chống lại nỗ lực đảo ngược chính sách môi trường của ông Trump.

“Chúng tôi đã có các nhà khoa học, chúng tôi đã có các luật sư và chúng tôi đã sẵn sàng chiến đấu” – ông Brown phát biểu trước Liên đoàn Vật lý Mỹ tại TP San Francisco tháng 12 năm ngoái.

Trước lo ngại ông Trump có thể loại bỏ bộ phận khoa học trái đất của Cơ quan Hàng không và Vũ trụ Mỹ (NASA), Thống đốc Brown cam kết: “Nếu ông Trump để các vệ tinh ngừng hoạt động, California sẽ phóng vệ tinh của riêng mình”.

Tân tổng thống Mỹ cũng đang phải đối mặt làn sóng chỉ trích ở California vì sắc lệnh hành pháp cấm nhập cảnh tạm thời đối với người từ 7 nước Hồi giáo vào Mỹ.

Các đại gia công nghệ ở Thung lũng Silicon cùng ký kiến nghị gửi lên Tòa phúc thẩm ở San Francisco cuối tuần trước để ủng hộ vụ kiện chống lại sắc lệnh. “Người nhập cư hay con cái của họ đã thành lập hơn 200 công ty trong danh sách Fortune 500. Tổng cộng, các công ty này tạo ra doanh thu hằng năm 4,2 ngàn tỉ USD và sử dụng hàng triệu lao động người Mỹ” - kiến nghị viết.

Hôm 7-2, cựu Thống đốc bang California Gray Davis cũng tấn công ông Trump vì lời đe dọa cắt ngân sách liên bang cấp cho bang California nếu bang này trở thành “bang trú ẩn” để bảo vệ người nhập cư.

“Ông không thể cứ vậy lấy tiền từ bang California. Đó là một cuộc chiến. Ông ta không thể tự mình làm điều đó mà phải có sự ủng hộ của Quốc hội” – ông Davis cho biết.

Ông cũng phản đối Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI) “soi” các “thành phố trú ẩn” và nhấn mạnh tỉ lệ tội phạm ở các thành phố này “rất thấp”. Los Angeles và San Francisco là hai trong số những thành phố lớn ở California hạn chế hợp tác với cơ quan di trú liên bang.

Về chuyện ly khai ở bang California, ông Davis nêu ý kiến: “Người dân California có quyền lựa chọn nếu họ muốn ly khai. Chúng tôi sẽ chỉ giữ tiền của chúng tôi và chính phủ Mỹ giữ tiền của họ” với lời nhắc nhở kinh tế California lớn hơn cả Nga và chỉ xếp sau kinh tế Mỹ (nói chung), Nhật, Trung Quốc, Anh và Đức. Tuy nhiên, ông cho biết sẽ không ký vào thỉnh nguyện thư đòi ly khai.

Tháng trước, California đã thuê cựu Bộ trưởng Tư pháp Eric Holder làm cố vấn pháp lý để chuẩn bị cho cuộc chiến với chính phủ liên bang của ông Trump.

Phạm Nghĩa (Theo Fox News, CNBC)

---

Căng thẳng phiên tòa định đoạt số phận sắc lệnh nhập cư của TT Trump 

 Phiên tranh luận thách thức sắc lệnh về nhập cư của Tổng thống Donald Trump đã bắt đầu từ rạng sáng 8-2, theo giờ Việt Nam, với sự chủ trì của 3 thẩm phán liên bang của Tòa phúc thẩm số 9.

Theo LA Times, hơn 50.000 người theo dõi phiên tranh luận được thực hiện qua điện thoại giữa 3 vị thẩm phán bờ Tây nước Mỹ này.

Phán quyết sớm nhất có thể

Ba vị thẩm phán điều hành cuộc tranh luận là 3 người được bổ nhiệm dưới 3 thời tổng thống Mỹ khác nhau, bao gồm Thẩm phán Richard Clifton, được bổ nhiệm dưới thời ông George W. Bush, Thẩm phán William Canby Jr., dưới thời ông Jimmy Carter, và Thẩm phán Michelle Friedland, dưới thời ông Barack Obama.


Từ trái sang, các Thẩm phán Richard R. Clifton, William Canby, và Michelle T. Friedland.Ảnh: AP

Tại phiên điều trần, các thẩm phán đã chất vấn luật sư từ Bộ Tư pháp Mỹ và bang Washington về lệnh đình chỉ nhập cư từ 7 quốc gia Hồi giáo đa số.

Vấn đề xác định lệnh cấm nhập cư của ông Trump có phải là sự đối xử phân biệt, chống Hồi giáo hay không cũng chiếm thời lượng không ít của cuộc điều trần.

Các thẩm phán cũng xem xét liệu lệnh cấm nhập cư của ông Trump tốt nhất là nên chỉ hạn chế thay vì chặn đứng hoàn toàn hay không. Về khía cạnh này, các luật sư của chính phủ đã tranh luận rằng lệnh hạn chế do thẩm phán liên bang Seattle James Robart đưa ra đã đi quá xa khi chặn đứng triển khai lệnh của ông Trump trên cả nước.

Sau hơn 1 giờ thảo luận qua điện thoại giữa các luật sư bang Washington và Bộ Tư pháp về việc liệu có lật ngược lệnh nhập cư của Tổng thống Trump hay không, Thẩm phán Michelle Friedland của Tòa phúc thẩm số 9 đã nói rằng tòa sẽ có quyết định sớm nhất có thể.

Các chuyên gia pháp lý nói rằng họ kỳ vọng có thể nghe phán quyết của tòa trong vòng vài ngày tới. Theo một cuộc họp báo trước đó từ phiên tòa, không mong đợi phán quyết được đưa ra trong ngày hôm nay, nhưng có thể được đưa ra trong tuần này.

Ngoài các tranh luận và hỏi đáp với các luật sư liên quan trong phiên điều trần hôm 7-2, phiên tòa còn nhận được hàng trăm trang tóm tắt từ các luật sư về vụ việc, cũng như từ các công ty công nghệ, các tổng chưởng lý bang và các bên khác đang tìm đường tham gia tranh tụng khác.

Phiên điều trần hôm 7-2, theo giờ địa phương đối với lệnh cấm nhập cư của Tổng thống trump đã thu hút lượng người theo dõi khổng lồ với bản thu âm phiên điều trần được phát trực tiếp trên mạng và truyền hình. Hơn 135.000 người đã nghe cuộc tranh luận đáng chú ý này trên trang YouTube.

CNN và MSNBC cũng có bước đi chưa từng thấy khi phát trực tiếp bản audio của cuộc tranh luận kéo dài 1 giờ trong khi nhiều trang tin khác cũng có động thái tương tự nên con số chính xác những người theo dõi cuộc điều trần chưa thể nắm bắt đầy đủ.

Gậy ông đập lưng ông

Theo LA Times, trong khi phiên điều trần của tòa phúc thẩm liên bang tranh luận về hiệu lực của sắc lệnh cấm nhập cư của Tổng thống Trump, một số bằng chứng mạnh nhất của đối phương lại đến từ chính những phát ngôn của ông.

Vấn đề tranh luận chủ chốt của vụ việc là liệu sắc lệnh của ông Trump có vi phạm quy định cấm phân biệt tôn giáo của Hiến pháp Mỹ hay không. Các luật sư từ bang Washington và Minnesota đều cáo buộc sắc lệnh nói trên được đưa ra để phân biệt đối xử chống lại người Hồi giáo.

Khi được hỏi về bằng chứng để chứng minh cho khẳng định của mình, luật sư của bang Washington không ngần ngại chỉ thẳng vào những tuyên bố công khai từ Tổng thống Trump và các cố vấn cấp cao của ông được cho là “khá sốc”.

Theo đó, ông Trump đã kêu gọi một “lệnh cấm Hồi giáo” trong suốt cuộc tranh cử tổng thống. Và vào ngày vị tân tổng thống kí sắc lệnh nhập cư, ông đã tham gia trả lời phỏng vấn một mạng lưới truyền hình của Đạo Thiên Chúa, trong đó ông khẳng định rằng ông muốn ưu tiên cho người tị nạn theo đạo này.

Luật sư Noah Purcell của bang Washington nói rằng bằng chứng này đã cho thấy sắc lệnh của ông Trump “nhằm ưu tiên cho một số nhóm tôn giáo hơn những nhóm khác”, và điều đó phi phạm lệnh cấm của Điều Bổ sung sửa đổi đầu tiên (First Amendment) về tôn giáo.

Tuy nhiên, Thẩm phán Richard R. Clifton đã đưa ra một chi tiết phản biện một cách sòng phẳng khi nói rằng 7 quốc gia trong lệnh cấm của ông Trump chỉ là một phần nhỏ trong thế giới Hồi giáo. Điều đó có thể cho thấy rằng sắc lệnh không nhằm vào tất cả người Hồi giáo nói chung mà là cư dân của những quốc gia có vấn đề nghiêm trọng với khủng bố.

Đỗ Quyên