Sau cuộc điện đàm, ông Trump và ông Putin lên lịch gặp nhau

Ngoại trưởng Rex Tillerson sẽ phải đau đầu về vấn đề nhân sự trong một thời gian
Hàng loạt cán bộ cấp cao Bộ Ngoại giao Mỹ từ chức


Tân Ngoại trưởng Rex Tillerson sẽ cực kỳ khó khăn khi bắt đầu quản lý Bộ Ngoại giao Mỹ do sự ra đi của hàng loạt nhân sự cấp cao.

Cụ thể, ban đầu ông Rex Tillerson chỉ gặp khó khi tìm "phó tướng" thay thế cho nhà ngoại giao kỳ cựu Patrick Kennedy. Ông Kennedy là người đã làm việc 9 năm trong cương vị Thứ trưởng Ngoại giao đặc trách chính trị vụ đã từ chức.

Ông Kennedy là người đã rất tích cực tham gia trong quá trình chuyển đổi chính quyền từ thời Tổng thống Barack Obama sang Tổng thống Donald Trump, theo Washington Post. Tuy nhiên, bất ngờ hôm 25.1 ông cùng 3 quan chức hàng đầu khác của Bộ Ngoại giao Mỹ xin từ chức.

Ngoài ông Kennedy thì 2 trợ lý Ngoại trưởng là bà Joyce Anne Barr, ông Michele Bond và ông Gentry O. Smith, Giám đốc Văn phòng Thừa sai Hải ngoại cũng từ chức.

Chưa hết, thêm 2 nhân sự cực kỳ quan trọng khác cũng nghỉ hưu từ hôm 20.1 là ông Gregory Starr - trợ lý Ngoại trưởng chuyên trách vấn đề An ninh và bà Lydia Muniz Giám đốc điều hành các trụ sở Ngoại giao Hải ngoại khiến vấn đề càng thêm rắc rối.

Với số lượng người từ chức và nghỉ hưu lớn lần này khiến bộ máy làm việc của Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ khó trơn tru trong vài ngày cho tới khi tìm được những ứng cử viên thay thế.

"Đó là sự ra đi đồng thời lớn nhất là chúng tôi từng biết và thật khó để xây dựng lại một đội ngũ như thế", ông David Wade, một cán bộ Ngoại giao dưới thời Ngoại trưởng John Kerry cho biết.

"Chuyên môn của cục an ninh, cục quản lý, cục hành chính và các vị trí tại lãnh sự quán khó có thể tìm người thay thế, đặc biệt càng khó tìm được các nhân sự này từ khu vực tư nhân", ông Wade nói thêm.

Nhiều quan chức Ngoại giao của Mỹ đã từ chức hoặc bị cho về hưu trước khi ông Trump chính thức nhậm chức. Nhưng việc những chỉ huy của các văn phòng quản lý đồng thời nghỉ việc thì mọi chuyện sẽ khó khăn hơn rất nhiều.

Nhưng chức danh này đòi hỏi người nhận nhiệm vụ phải rất có kinh nghiệm vì nó là một bộ máy công quyền khá quan liêu và phức tạp. Những chức danh này gần như sẽ chỉ có thể thay thế từ trong Bộ Ngoại giao và khó có thể tìm thấy bên ngoài.

---

Bà May thăm 'xông đất' ông Trump tái hiện mối quan hệ Reagan – Thatcher




Ngày 27.1, Thủ tướng Anh Theresa May lên đường công du đến Mỹ. Đây là nhà lãnh đạo thế giới đầu tiên “xông đất” Nhà Trắng kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump nhậm chức.

Khẵng định mối quan hệ “rất đặc biệt”

Chuyến thăm này là cuộc gặp gỡ đầu tiên của tân Tổng thống Mỹ Donald Trump với nhà lãnh đạo nước ngoài. Trong cuộc điện đàm đầu tiên giữa ông Trump và bà Theresa May ngay sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ hồi tháng 11.2016, cả hai bên đã tái khẳng định mối quan hệ “rất đặc biệt” giữa hai quốc gia. Thủ tướng Anh còn đặc biệt nhấn mạnh về quá trình lịch sử lâu dài khi cả Anh và Mỹ đều “cùng chia sẻ nhiều giá trị”.

Bà đã bày tỏ mong muốn tăng cường thương mại và đầu tư với Mỹ, duy trì mối quan hệ chặt chẽ với Washington có thể đem lại nhiều lợi ích cho London. Ngay lập tức, ông Trump đã chính thức mời bà Thủ tướng đến thăm Mỹ “càng sớm càng tốt”.

Trong chương trình nghị sự của chuyến thăm này, bà Theresa May tin tưởng có thể đạt được một thỏa thuận thương mại với Tổng thống Donald Trump bất chấp chiến lược “đặt nước Mỹ lên trên hết” của ông. Do hiện nay, Anh không còn là một phần của nền kinh tế chung châu Âu vì nước Anh đã trưng cầu dân ý và đồng ý rút khỏi Liên minh châu Âu (EU) vào tháng 6.2016, làm dấy lên lo ngại về triển vọng kinh tế Anh sau khi ra khỏi thị trường này. Trong khi đó, Mỹ vốn là đối tác thương mại lớn thứ 2 của Anh, chỉ sau Đức. Thương mại giữa hai nước đạt hơn 150 tỉ Bảng Anh (tương đương 186 tỉ USD)/năm và Mỹ là nguồn đầu tư lớn nhất vào Anh.

Thủ tướng Anh cho rằng hai nước có thể giảm bớt một số hàng rào thương mại trước khi chính thức ký một thoả thuận chừng nào Brexit (Anh rời khỏi EU) trở thành hiện thực. Bà Theresa May cũng bày tỏ tin tưởng rằng tân Tổng thống Mỹ nhận thức được tầm quan trọng và ý nghĩa của Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và "tầm quan trọng của sự hợp tác mà chúng tôi có ở châu Âu để bảo đảm quốc phòng chung và an ninh tập thể của chúng ta".

Ngoài ra, các lãnh đạo cũng sẽ bàn về cuộc xung đột Syria, quan hệ với Nga và cuộc chiến chống khủng bố trên toàn cầu.

Tái hiện mối quan hệ “Reagan – Thatcher”?

Theo các nhà phân tích, chuyến thăm Mỹ của Thủ tướng Theresa May có "tính biểu tượng rất quan trọng" và đúng thời điểm các cuộc đàm phán về Brexit sắp diễn ra, việc Thủ tướng Anh gặp tân Tổng thống Mỹ sớm như vậy là "có ý nghĩa chính trị”. Dưới thời tân Tổng thống Donald Trump, quan hệ Mỹ - Anh sẽ gặp nhiều thách thức, đặc biệt là khi ông chủ mới lại có quan điểm rất khác đối với các vấn đề an ninh quan trọng như quan điểm đối với Nga, Syria, làm dấy lên những câu hỏi về mức độ hợp tác Mỹ - Anh trong tương lai.

Tuy nhiên, không ít người Anh đang kỳ vọng rằng, việc ông Trump quyết định gặp bà Theresa May sẽ “thắp sáng lại” mối quan hệ song phương như dưới thời Tổng thống Mỹ Ronald Reagan và Thủ tướng Anh Margaret Thatcher những năm 80 của thế kỷ trước, một tân lãnh đạo theo chủ nghĩa dân túy ở Nhà Trắng và một người phụ nữ mạnh mẽ ở số 10 đường Downing.


Mối quan hệ Mỹ - Anh sẽ lại như dưới thời Tổng thống Mỹ Ronald Reagan và Thủ tướng Anh Margaret Thatcher? (Nguồn: USA Today)

Theo ông James de Waal - chuyên viên cấp cao Viện Nghiên cứu Hoàng gia Anh về các vấn đề quốc tế, từ trước đến nay London luôn giữ một mối liên kết đặc biệt gần gũi với Washington và dùng mối quan hệ này để gây ảnh hưởng và tiếp cận. Tuy nhiên, đến thời điểm này chính sách đối ngoại của bà May lại có nhiều điểm khác biệt với những gì mà chính quyền mới của Mỹ thể hiện. Mối quan hệ giữa chính quyền của Tổng thống Trump với Nga là mối quan tâm chính đối với những người phụ trách vấn đề an ninh của Anh. Có sự khác biệt khá xa giữa việc Anh kêu gọi EU trừng phạt Nga trong khi ông Trump lại ca ngợi Tổng thống Nga Putin đã thành công trong cuộc chiến chống tổ chức Nhà nước Hồi giáo (IS) tự xưng. Mặc dù vậy, vẫn luôn "có những cơ hội" để xây dựng mối quan hệ gần gũi với vị tân Tổng thống Mỹ, người có mẹ là người Scotland (một vùng thuộc Anh).

Trong một dấu hiệu gần đây cho thấy bà Theresa May đang tìm cách thúc đẩy các mối quan hệ với chính quyền mới của Mỹ khi lên tiếng chỉ trích về việc Ngoại trưởng Mỹ John Kerry lên án chính sách của Israel. Như vậy, bà May thể hiện cùng quan điểm với ông Trump, người đã “đóng sầm” chính sách đối ngoại của Tổng thống Barack Obama và hứa hẹn tăng cường hỗ trợ cho Israel.

Trong một nỗ lực nhằm thắt chặt quan hệ với Nhà Trắng mới, văn phòng bà Theresa May cho biết họ đang cân nhắc về việc mời ông Trump đến thăm chính thức nước Anh vào đầu năm nay, trong đó ông sẽ ở lại làm khách mời của Nữ hoàng Elizabeth II tại Cung điện Buckingham, điều này cho thấy mối quan hệ đặc biệt giữa hai nước vẫn còn nguyên vẹn.

Việc ông Trump quyết định gặp bà Theresa May trước tiên được các chuyên gia bình luận rằng nước Mỹ dưới quyền tổng thống mới muốn tái lập hình ảnh như thời Reagan - Thatcher, vì hiện Nhà Trắng đang được chủ trì bởi một lãnh đạo theo chủ nghĩa dân túy, còn tòa nhà ở Số 10 Đường Downing, London (Phủ Thủ tướng Anh) lại xuất hiện một “bà đầm thép” thứ hai.

---

Sau cuộc điện đàm, ông Trump và ông Putin lên lịch gặp nhau

Tổng thống Nga Vladimir Putin và Tổng thống Mỹ Donald Trump đã thực hiện một cuộc điện đàm để khởi đầu cho sự hàn gắn quan hệ ngoại giao giữa hai nước, đồng thời lên lịch gặp chính thức với nhau.

Trong cuộc điện đàm được chờ đợi, lãnh đạo hai cường quốc Nga và Mỹ đã nhấn mạnh tầm quan trọng trong việc khôi phục quan hệ kinh tế giữa hai nước và xây dựng một mối quan hệ ổn định trong thời gian tới.

"Cuộc điện đàm tích cực này là sự khởi đầu quan trọng để cải thiện mối quan hệ đang cần hàn gắn giữa Mỹ và Nga", người phát ngôn Nhà Trắng cho biết trong một tuyên bố ngắn về cuộc điện đàm kéo dài một tiếng đồng hồ.

"Tổng thống Trump và Tổng thống Putin hy vọng rằng sau cuộc gọi hôm nay hai bên có thể di chuyển một cách nhanh chóng để giải quyết vấn đề khủng bố và các vấn đề quan trọng khác mà chúng ta cùng quan tâm", Nhà Trắng cho biết thêm.

Quan hệ Mỹ - Nga đạt mức thấp nhất sau thời Chiến tranh lạnh dưới nhiệm kỳ của Tổng thống Barack Obama. Tổng thống Donald Trump đã nhiều lần nói rõ ông muốn cải thiện quan hệ với Moscow và ông có thể làm việc cùng Tổng thống Putin.

"Cả hai phía đều thể hiện một tâm thế tích cực, nhằm xúc tiến để ổn định và phát triển quan hệ hợp tác Nga - Mỹ", Điện Kremlin cho biết.

Phía Nga khẳng định thêm là ông Putin và ông Trump đã đồng ý để tìm vị trí và lên lịch cho một cuộc hội nghị thượng đỉnh giữa hai bên trong thời gian tới.

Tuy nhiên, cả Nhà Trắng và Điện Kremlin đều không nhắc đến khả năng ông Trump sẽ nới lỏng lệnh cấm vận chống Nga sau cuộc khủng hoảng Ukraine như nhiều đồn đoán trước cuộc điện đàm.

Theo Reuters, điều này có thể dễ hiểu khi ông Trump hiện đang không muốn tỏ ra quá "háo hức để xây dựng quan hệ đồng minh với ông Putin" trong bối cảnh nhiều chính trị gia Mỹ vẫn còn tin rằng Moscow đã can thiệp vào cuộc bầu cử Mỹ giúp tỉ phú New York thắng cử. Với Tổng thống Putin, lệnh nới lỏng biện pháp trừng phạt của phương Tây sẽ là một thắng lợi lớn trước cuộc bầu cử Tổng thống Nga vào năm sau, khi kinh tế Nga sẽ hồi phục nhanh chóng hơn.

---

Theo MTG (Washington Post, Thế giới và Việt Nam, Reuters)